Λογοτεχνία,μαύρες ,κίτρινες,λευκές πέννες με γέννησαν,.Εγω τον κυνηγό Φοβάμαι!

Η ΚΥΡΙΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤΟΣΤΑΡΙΚΟ.....

2011-01-06T01:53:00.000-08:00

Τέτοιες μέρες πριν από 30 χρόνια, 10χρονα τότε, ξεροσταλιάζαμε στις βιτρίνες των χαρτοπωλείων κοιτάζοντας τις καινούριες γόμες, τις αστραφτερές κασετίνες και τις ξύστρες με το αεροδυναμικό σχήμα και μετρούσαμε το χαρτζιλίκι να δούμε τι από αυτά μπορούσαμε να πάρουμε.
Ξαφνικά ακούμε μια φωνή: «Πόσα σας λείπουν;»
Γυρίζουμε. Ηταν μια πολύ ψηλή αδύνατη ηλικιωμένη κυρία. «48 δραχμές», της απαντάμε.
Βγάζει και μας δίνει ένα κατοστάρικο. «Ορίστε, για να πάρετε και το ασορτί τετράδιο». Χωρίς δεύτερη κουβέντα το εξαργυρώσαμε όλο. Το απόγευμα που γύρισα στο σπίτι, στην ασπρόμαυρη τηλεόρασή μας έπαιζε μια ελληνική ταινία. Αναγνώρισα την κυρία με το κατοστάρικο

Ηταν η Τασσώ Καββαδία. Δ. ΑΝ
Πηγη. Ενθετο 7 'ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ.

Η Τασσώ Καβαδία ηταν ελληνίδα ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 1921 στην Πάτρα.

Σπούδασε πιάνο στην Αθήνα, ζωγραφική και διακόσμηση στο Παρίσι, σκηνογραφία και ενδυματολογία κοντά στο Γιάννη Τσαρούχη και υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης κοντά στον Κάρολο Κουν.

Από το 1954 ως το 1967 εργάστηκε στο ραδιόφωνο ως δημιουργός και εκτελέστρια. Από το 1955 ως το 1969 εργάστηκε σε εφημερίδες και περιοδικά ως συντάκτρια του ελεύθερου και καλλιτεχνικού ρεπορτάζ. Επίσης, ασχολήθηκε με λογοτεχνικές και άλλες μεταφράσεις.

Έχει συμμετάσχει από το 1954 σε ελληνικές και ξένες παραστάσεις και έργα στο θέατρο και τον κινηματογράφο, ενώ έχει εμφανιστεί και στην τηλεόραση. Χαρακτηρίζεται συνήθως ως η "κακιά" του ελληνικού κινηματογράφου, καθώς λόγω του "βλοσυρού" παρουσιαστικού της ερμήνευε "αυστηρούς" ρόλους, όπως της κακιάς πεθεράς, μάνας, αδερφής κ.ά. Στο θέατρο έπαιξε ρόλους που κάλυπταν σχεδόν όλη την γκάμα του ρεπερτορίου, εκτός από αρχαία τραγωδία.

Ενα μεγαλο Ευχαριστω στον φιλο.......

2010-12-15T04:16:00.000-08:00

saltatempo

που μας θυμισε πως σημερα συμπληρωνονται 15 χρονια απο τον θανατο του μοναδικου εργατη της αυθεντικης λαικης τεχνης με το μοναδικο αυτοσαρκασμο που τοσα προσφερε στην γενια μου.

Πριν απο 15 χρονια σαν σημερα εφυγε απο την ζωη ο

ΜΠΟΣΤ.

Αφιερωμενο σε οσους .........

2010-12-13T02:34:00.000-08:00

με τιμουν με την παρουσια τους.

'΄Σταματα, επιτελους, ν' ανοιγεις λαγουμια μεσα σου

και να κρυβεσαι.

Αρουραιος εισαι;;;

Ελα μαζι μας στην πλατεια. Ειμαστε πολλοι.

Ξερω τι σου λεω.[ Κι εγω απο λαγουμι προερχομαι. Αλλα δεν αντεξα καποια

στιγμη τον ηχο της κραυγης μου].

Ελα μαζι μας.!!!!!!!!!!!!!!!

ΠΑΥΛΟΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ

2010-11-18T02:28:00.000-08:00

Με τουτα και με τ' αλλα ,με την Οικονομικη Λαιλαπα που Αχριοι και Ανικανοι Δοσιλογοι Διαχειριστες , κενοι απο την Ιδεολογια της Πολιτικης....εμφορουμενοι απο την ιδεολογια της εξουσιας, παρεδοσαν τον τοπο λαφυρο στο ΞΕΝΟ Χρηματοπιστωτικο Συστημα με ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ και Ανυπολογιστες συνεπειες στη ζωη μας οσο και στην Εδαφικη Ακαιρεοτητα της Χωρας μας , περασε απαρατηρητο πως κλεισαν

......ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ......

ΠΑΥΛΟ ΠΕΤΡΙΔΗ
28 Οκτωβριου 2000 ημερα Σαββατο σε ηλικια μολις 54 ετων εφυγε ο Παυλος Πετριδης με εναν 'ανανδρο και αδικο θανατο΄,'' πνευμονικο οιδημα'' μεσα στα αγρια μεσανυχτα. Ο Παυλος Πετριδης [ τον προλαβα μπαινοντας στο Πανεπιστημιο, ως βοηθο του Αριστοβουλου Μανεση, του - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑ, ΚΑΘΗΓΗΤΗ, ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗ,ΙΣΩΣ ΠΡΩΤΟΥ ΓΝΗΣΙΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΤΗΝ ΧΟΥΝΤΑ ΤΩΝ ΤΑΓΜΑΤΑΡΧΩΝ--. [οσοι επιθυμουν να μυηθουν στην εννοια της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ και της ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ στην εννοια του ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ας ψαξουν να βρουν την ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ του ΜΑΝΕΣΗ στο ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ του ΧΗΜΕΙΟΥ του ΑΠΘ................ελαχιστες μερες μετα την εγκατασταση της ΧΟΥΝΤΑΣ με το περας της ομιλιας μεταφερθηκε στην φυλακη] --Ο Παυλος Πετριδης δε μπορουσε παρα ν' ακολουθησει τα βηματα του μεντορα Καθηγητη του. Εκλέχθηκε παμψηφεί καθηγητής της Πολιτικής και Συνταγματικής Ιστορίας, στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1982. Παράλληλα, ως επισκέπτης καθηγητής, δίδαξε και σε πανεπιστημιακές σχολές του εσωτερικού και του εξωτερικού. Διετέλεσε επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Βιέννης, της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών, της Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας και άλλων πνευματικών ιδρυμάτων. Καθώς επίσης, πρόεδρος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, της Κρατικής Σχολής Ορχηστρικής Τέχνης και Αντιπρόεδρος του «Ιδρύματος Γεωργίου Παπανδρέου». Αποχαιρετώντας τον, ο στενός φίλος και συνεργάτης του, τότε υπουργός Πολιτισμού και σήμερα Εθνικής Άμυνας, Ευάγγελος Βενιζέλος, σημείωνε μεταξύ των άλλων: «Ο Παύλος Πετρίδης ήθελε πάντοτε να κάνει ανατροπές. Να υπονομεύει τα στερεότυπα. Το έκανε όμως πάντοτε με διάθεση επιεική και αγαπητική για όλους και για όλα. Ήθελε να βλέπει τα καλά και αισιόδοξα στοιχεία κάθε κατάστασης και κάθε προσώπου. Ήταν γνήσιος ερευνητής και ήθελε να πηγαίνει αντίθετα προς το ρεύμα και στα μικρά και στα μεγάλα πράγματα. Και στις καθημερινές πρακτικές και στις πανεπιστημιακές αντιλήψεις αλλά και στον τρόπο προσέγγισης του επιστημονικού του αντικειμένου. Γι’ αυτό είναι μεγάλη η εισφορά του. Γιατί άφησε ένα ιδιαίτερο προσωπικό άρωμα, μία οσμή ευωδίας πνευματικής, με χαρούμενη πάντα διάθεση αλλά και δισταγμό ως προς την αποδοχή των κρατουσών απόψεων». . Παραθετω τους χαρακτηριστικούς τίτλους των εφημερίδων για την απώλεια του Παύλου Πετρίδη: -«Στην Αγία Σοφία «κλείνει» άλλο ένα κεφάλαιο Ιστορίας» («Θεσσαλονίκη», 21-10-2000). -«Η Θεσσαλονίκη αποχαιρετά τον καθηγητή Παύλο Πετρίδη» («Τα Νέα», 30-10-2000). -«Στο καλό, δάσκαλε…» («Θεσσαλονίκη, 30-10-2000). -«Έφυγε ένας εργάτης της Ιστορίας» («Πολιτισμός» 31-10-2000). -«Στερνό αντίο στον «πολίτη του κόσμου» Παύλο Πετρίδη» («Ελευθεροτυπία», 1-11-2000). -«Τελευταίο αντίο». Με θλίψη η Θεσσαλονίκη αποχαιρέτισε χθες τον καθηγητή, το «γελαστό παιδί», τον εχθρό της σοβαροφάνειας και της συμβατικότητας» («Μακεδονία», 1-11-2000). -«Στερνό αντίο» στον «Πολίτη του κόσμου»» («Αυριανή Μακεδονίας-Θράκης», 1-11-2000). Στις μερες που ζουμε η απουσια του Παυλου Πετριδη γινεται ακομη πιο εντονη.

Επωνύμως

2010-11-11T01:20:00.000-08:00

(ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟ “Π” ΣΤΙΣ 21-10-10)

Θανάσης Παπαγεωργίου: Αν δεν υπάρχει κρίση, δεν χρειάζεται να υπάρξει και θέατρο
Ποιον εφησυχασμένο και αδιάφορο άνθρωπο ενδιαφέρει το πρόβλημα του Οιδίποδα, της Αντιγόνης και του Οθέλλου; Για ποια κοινωνία χωρίς κρίση έγραψε ο Μίλλερ, ο Μπέκετ, ο Ιψεν, ο Τσέχωφ;
Αν μιλάς για την κρίση του ταμείου, ναι, θα υπάρξει κάποιο πρόβλημα από τη στιγμή που οι πολίτες περνάνε μια δύσκολη οικονομική φάση. Αλλά αυτή η κρίση αφορά την «ελληνική θεαμάτων» και όποιον άλλο ξεκινάει τη χρονιά μετρώντας τα κουκιά. Τι μπορεί να ενδιαφέρει μια τέτοια κρίση εκείνον που υπηρετεί υψηλότερα ιδανικά; Αν είσαι επαγγελματίας θεατρικός επιχειρηματίας ή αν ανήκεις σ’ εκείνους που υπολογίζουν από τις εισπράξεις της χρονιάς να τελειώσουν το σπίτι που χτίζουν στην εξοχή, σίγουρα θα έχεις πρόβλημα. Αν και αυτές οι κατηγορίες επαγγελματιών βρίσκουν πάντα τη λύση, ώστε να τελειώσουν το σπίτι ακόμη κι αν το ταμείο πάει μέτρια. Εσένα, Καλλιτέχνη, τι μπορεί να σε ενδιαφέρει αυτή η κρίση; Εσύ γνωρίζεις πολύ καλά ότι το θέατρο είναι συνυφασμένο με κρίσεις. Γνωρίζεις πως αν δεν υπάρχει κρίση, δεν χρειάζεται να υπάρξει και θέατρο. Το θέατρο γεννήθηκε για να αντιμετωπίζει κρίσεις, αλλιώς είναι επουσιώδες. Θέατρο που δεν τίθεται αντιμέτωπο με κρίσεις είναι σαν να ξεσπάει επανάσταση στην ερημιά. Καλούμε το κοινό να ’ρθει στο θέατρο με την προϋπόθεση ότι το απασχολούν προβλήματα, άρα περνάει μια κρίση. Αλλιώς γιατί να το φωνάξουμε να δει τον Γκοντό; Για να γελάσει, είναι λίγο δύσκολο, να ευχαριστηθεί κλάμα, κάπως απίθανο. Να προβληματιστεί, ακούγεται πιο κοντινό. Τι έχουμε να πούμε σ’ έναν κόσμο χορτάτο, με λυμένα τα υπαρξιακά του, τα ερωτικά του, τα οικογενειακά του; Ή σ’ έναν κόσμο που αδιαφορεί για το πρόβλημα και θέλει απλώς να ξεσκάσει; Να γελάσει λίγο «επειδή όλη μέρα τρέχει»; Αυτοί είναι εν αγνοία τους υπηρέτες της κρίσης, αλλά δεν το γνωρίζουν.
Εσύ, όμως, Καλλιτέχνη, δεν κάνεις τέτοιο θέατρο. Απευθύνεσαι σε προβληματισμένους, γι’ αυτό και ασχολείσαι με αυτά τα έργα. Ποιον εφησυχασμένο και αδιάφορο άνθρωπο ενδιαφέρει το πρόβλημα του Οιδίποδα, της Αντιγόνης και του Οθέλλου; Για ποια κοινωνία χωρίς κρίση έγραψε ο Μίλλερ, ο Μπέκετ, ο Ιψεν, ο Τσέχωφ; Προσωπικά, από τότε που ανέλαβα όλη την ευθύνη πάνω μου, δεν θυμάμαι περίοδο χωρίς κρίση. Ξεκινήσαμε μέσα στη δικτατορία και παλεύαμε με τον φόβο πως για ψύλλου πήδημα θα βρισκόμασταν στα μπουντρούμια. Ζούσαμε μέσα σε μια βαθύτατη κρίση. Μας είχαν στερήσει την ελευθερία μας. Όχι μόνο της έκφρασης, αυτό από μόνο του μπορούσε να θεωρηθεί και πολυτέλεια, μας είχαν στερήσει τη δυνατότητα της επιλογής. Περάσαμε στη Μεταπολίτευση και είδαμε να ξαναγυρίζουμε πάλι προς τα πίσω, πριν από τη δικτατορία, αλλά η δίψα για αλλαγή έπειτα από μια επταετία φρίκης μας έκανε να τα ανεχόμαστε όλα. Νιώσαμε σιγά-σιγά ότι ξεγελαστήκαμε και παλεύαμε να γλιτώσουμε από τα σάπια πολιτικά συστήματα που μας υπόσχονταν μια έξοδο από την κρίση ξεπουλώντας μας. Μετά ήρθε η «αλλαγή» και μάθαμε να ζούμε σε μια κοινωνία που είχαν πέραση μόνο τα κομματόσκυλα. Τότε βλέπαμε την κρίση που ερχότανε να μας αποτελειώσει χωρίς να μπορούμε να την προσδιορίσουμε ακριβώς, αλλά διαισθανόμασταν το τέλος. Δεν άργησε πολύ. Σαν φυσική εξέλιξη ήρθε το χάος. Η «ευημερία» οδήγησε στην αποθέωση του χαβαλέ. Χρηματιστηριακή μανία, επενδύσεις, κουμπαριές, πονηρές και εύκολες κονόμες από τη μία, μεταμοντερνιές, ανησυχίες του κώλου, προτάσεις χωρίς άποψη, νοήματα δίχως ειρμό από την άλλη. Μπάτε σκύλοι αλέστε. Εκεί να δεις κρίση. Όποιος ήταν περισσότερο αναιδής είχε σοβαρές ελπίδες να γίνει μεγάλος. Σ’ όποιον η βλακεία του βάραγε κόκκινο, αποκτούσε οφίτσια. Η διαπλοκή, οι παρτούζες, τα στοχαστικά νυχτέρια με εκλεκτό μαύρο εκ Περσίας, οι παντοειδείς αλλαξοκωλιές, ο αποκλεισμός του Όχι, η αναζήτηση της εύκολης επιτυχίας, η επικρότηση με ηλίθια επιχειρήματα κάθε μαλακίας που σβούριζε σε ακατοίκητους εγκεφάλους, το λάδωμα του καλλιτεχνικού συντάκτη, του κριτικού, του διευθυντή, ο λιβανωτός, το γλείψιμο, η παραίτηση από κάθε αντίσταση, η επιμονή στον αποκλεισμό του Όχι, του κάθε Όχι, η λατρεία ενός τεράστιου Ναι που δοξάστηκε και χρυσοπληρώθηκε όσο τίποτε άλλο. Όποιος ανησυχούσε λίγο παραπάνω ονομαζόταν κουλτουριάρης, μια βρισιά που είναι χειρότερη κι από το να σε πούνε δωσίλογο. Και το θέατρο να πρέπει να αντιστέκεται. Αλλιώς τι θέατρο είναι; Να λιβανίσουμε την πλαστική ευδαιμονία; Να παριστάνουμε πως όλα είναι θαυμάσια και να δεχτούμε εκείνο το εύκολο, πως μόνο οι απαισιόδοξοι υποφέρουν, και να φωνάξουμε αυτό που κάποιοι ανοητούληδες προτείνουν ανέξοδα «αμάν πια αυτή η μιζέρια» κάνοντας πως δεν τη βλέπουμε; Να αποδεχτούμε τη ρετσινιά του «κουλτουριάρη» και του ανήσυχου; Να ξυρίσουμε τα κεφάλια για να προσαρμοστούμε στη μόδα, να φωτογραφηθούμε σε περίεργες πόζες, να κάνουμε περίεργα μακιγιάζ και χτενίσματα για να δείξουμε αντικομφορμισμό, να ντυθούμε τάχα μου άνετα και αδιάφορα, να αντικαταστήσουμε τη δυσκολία που αισθανόμαστε να προσαρμοστούμε στη σαχλαμάρα με πλαστή άνεση και ευκολία, να γυρίσουμε την πλάτη στο παρελθόν επειδή η θύμησή του ενοχλεί κάποιες εστέτ κριτικούς θεάτρου, να απαρνηθούμε την ιστορία μας;
Ποιους βολεύει η λήθη; Να δεχτούμε εκείνο το «λαπάδες» που μας καταλόγισε ο Κούβελας ή να συμβιβαστούμε με το «κουραδόμαγκες» που μας αποκάλεσε ο ευγενέστατος πολιτικός ανήρ Θεόδωρος Πάγκαλος; Ναι, αυτό είμαστε γι’ αυτούς, τι νομίζεις;
Να τα ξεχάσουμε λοιπόν όλ’ αυτά αν θέλουμε να πάμε μπροστά; Πού μπροστά; Τι θα βρίσκαμε δηλαδή μπροστά όταν αγνοούσαμε το πίσω; Ξέρουμε πάντα ότι ήμαστε σε κρίση. Ότι πάντα θα είμαστε σε κρίση και κάνουμε θέατρο για να την πολεμήσουμε, να της αντισταθούμε, να την εξοντώσουμε για να ξημερώσει μια καλύτερη μέρα.
Όχι, δεν ανακαλύφθηκε φέτος η κρίση. Διαβάζεις άρθρα από το ’50, του Πλωρίτη, του Νίτσου, του Κουν, του Μινωτή, εκατοντάδων εργατών του θεάτρου και όλοι μιλάνε για κρίση. Διαβάζεις Βιλάρ, Κοτ, Μπέκετ, Μπρεχτ και όλοι μιλάνε για κρίση. Διαβάζεις αρχαίους, για κρίση μιλάνε.
Αυτή η κρίση να σ’ ενδιαφέρει. Που σε κάνει να γράφεις γκρίκλις, που δίνεις στο θίασό σου μια αμερικανογενή ονομασία, που τα τρία τέταρτα των έργων που παίζονται στην Αθήνα έχουν εγγλέζικο τίτλο, που, που, που…

Που ζεις όπως ζεις.

Θανάσης Παπαγεωργίου
Σκηνοθέτης

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΚΑΡΓΑΚΟΣ

2010-10-30T12:50:00.000-07:00

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
Σε μια παλαιότερη εποχή, όταν ήθελαν μερικοί, που δεν ήταν και λίγοι, να εκφράσουν την αδιαφορία και την απουσία από τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, αναφέρονταν σχεδόν πάντα ονειδιστικά στην Ακαδημία και όχι πάντοτε αδίκως. Στον παρόντα καιρό κάτι στο χώρο της Ακαδημίας μας αλλάζει. Ένας καινούργιος ορίζοντας χαράζει. Πριν από μερικούς μήνες η Ακαδημία μας χτύπησε την καμπάνα του συναγερμού για τους κινδύνους, που απειλούν την ελληνική γλώσσα. Κάποιοι έσπευσαν και πάλι να την κακολογήσουν και να της προσάψουν τη μομφή του «οπισθοδρομισμού». Είναι οι συνήθεις υπνωτιστές του ελληνικού λαού που χτυπούν κάθε φορά αυτόν που χτυπάει την καμπάνα του συναγερμού και όχι όποιον βάζει τη φωτιά. Σήμερα δυστυχώς έχουμε φθάσει στο όριο των καιρών. Το γλωσσικό τοπίο μας πάει να ρημάξει. Αποψιλώνεται συνεχώς από τα «φεστιβάλ πυρκαϊάς», που οργάνωσαν αλλεπάλληλοι «μεταρρυθμιστές», που απορρύθμισαν τη γλώσσα και την παιδεία μας. Κι ακολούθησαν άλλα «σήματα λυγρά», που ακονίζουν συστηματικά το γλωσσικό μας πολιτισμό.
Ωστόσο, οι ευκαιρίες και οι δυνατότητες για ανάκαμψη δεν λείπουν. Ο χρόνος που πέρασε έχει ανακηρυχθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών. Η Ακαδημία Αθηνών άδραξε την ευκαιρία και με μια μεστή ανακοίνωσή της εξέφρασε για μια ακόμη φορά την πίστη της προς τα κείμενα της κλασικής Ελληνικής Γραμματείας ως εκπαιδευτικών αγαθών μεγάλης αξίας για όλη την ανθρωπότητα. Παράλληλα εξέφρασε η Ακαδημία

την ανησυχία της για την υποχώρηση της διδασκαλίας των αρχαίων κειμένων από το πρωτότυπο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αλλά και για την επέλαση του λατινικού αλφαβήτου, που τείνει να εξαφανίσει την ελληνική γραφή. Τέλος, η Ακαδημία Αθηνών απηύθυνε έκκληση προς την ελληνική κυβέρνηση και προς τους εκπροσώπους μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να προβούν στις δέουσες ενέργειες για την επανεισαγωγή της διδασκαλίας των αρχαίων κειμένων στα σχολεία των ευρωπαϊκών κρατών, δίνοντας όμως η Ελλάς το εμψυχωτικό παράδειγμα στους Ευρωπαίους.
Διότι θα φαινόταν σολοικισμός να επαναφέρουν οι ξένοι τα αρχαία και να τα αποπτύουμε εμείς, και την ώρα που ο Ζαν Λαγκ μελετά την επανεισαγωγή τους, η δική μας επίτροπος να κόπτεται υπέρ της ανακηρύξεως της αγγλικής ως δεύτερης επίσημης γλώσσας στον τόπο μας, ενώ είναι και στους μωρούς φανερό, ότι η αγγλική de facto και μερικώς de jure έχει την πρωτεύουσα θέση στις μαθήσεις και προτιμήσεις των κατοίκων της Ευρωκώσταινας.
Το επ’ εμοί, και εφόσον δεν αφυπνισθούμε και δεν δραστηριοποιηθούμε έστω και την ύστατη στιγμή και εφόσον, για να θυμηθώ τον Θουκυδίδη, η «φύσις» του σύγχρονου Έλληνα παραμένει ανθελληνική, βλέπω το μέλλον της ελληνικής ζοφώδες. Φοβάμαι ότι στο μέλλον η ιστορία της Ελλάδας δεν θα είναι ελληνική. Είμαστε – όσοι απομείναμε – η τελευταία γενιά που ομιλεί και γράφει κάπως υποφερτά την ελληνική. Η καθαρεύουσα του μέλλοντος θα είναι η αμερικανική και η δημοτική του μέλλοντος η απλουστευμένη αλβανική. Οι παλαιότεροι ίσως ενθυμούνται το μετακατοχικό σατιρικό ασμάτιο, που έλεγε: «Ρε, γυναίκα, τίνος είναι τα παιδιά; / Τό ’να μου φωνάζει «γιες» τ’ άλλο μου φωνάζει «για», ρε γυναίκα, δεν μιλούν ελληνικά». Τώρα όμως είναι η ώρα που το άσμα τούτο «δικαιώνεται». Τα παιδιά που θα έλθουν μετά από μας, δεν θα είναι δικά μας παιδιά. Τα παιδιά είναι πάντα παιδιά της παιδείας τους, και τούτη η παιδεία, που τους προσφέρουμε, δεν είναι παιδεία ελληνική. Όταν δεν είναι ανθελληνική, είναι υποπαιδεία, μια ανάπηρη ή ημιπληγική παιδεία.
Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ (25οι σε γλωσσική παιδεία ανάμεσα σε 31 χώρες της γης!) έδειξε πως ο βασιλιάς της παιδείας μας είναι γυμνός (1). Επί 25 χρόνια, μετά την απορρύθμιση του 1976, που άρχισε η έξωση των αρχαίων ελληνικών από τα γυμνάσια και τη ζωή μας, πυργώνουμε μηδενικά επί μηδενικών.Υποβάλλουμε τα παιδιά και τον εαυτό μας σε μια δίαιτα πνευματικής και γλωσσικής σκουπιδοτροφίας, έτσι που μόνο στη βωμολοχία, στη χυδαιολογία και στην αισχρογραφία – κι αυτό φαίνεται από την κρατικοβραβευόμενη και κρατικοπροβαλλόμενη λογοτεχνία – διαπρέπουμε (Σήμερα, αν θεωρήσω σοβαρές τις δηλώσεις της κυρίας επιτρόπου και όχι σαν προπαίδεια για εξετάσεις υποτελείας, φαίνεται πως φθάσαμε σε μια φάση ωριμάνσεως, που ευνοεί ένα διαλεκτικό άλμα: να μεταπηδήγσουμε δηλαδή από την ελληνική σε μια αγγλική αμερικανικού τύπου. Κάτι που για μένα σημαίνει αντιστροφή της θεωρίας του Ντάργουιν: γλωσσική επιστροφή στον πίθηκο).
Όλα αυτά, που συμβαίνουν γύρω μας, συνθέτουν μια ζοφερή προοπτική μέλλοντος. Έχω την ατυχία να διασχίζω καθημερινώς την Avenue Vovos, όπως θα λέγεται μελλοντικά η άλλοτε πανέμορφη Λεωφόρος Κηφισιάς. Σε όλη την ευρεία έκταση Vov-ville, όπως θα λέγεται και το Μαρούσι, η ελληνική επιγραφή έχει γίνει εθνογραφικό αξιοπερίεργο. Γι’ αυτό θυμάμαι διαρκώς μια μελαγχολική φράση του Κάφκα:«Υπάρχουν πολλές ελπίδες, για μας καμιά». Εκτός κι αν κάποια οικολογική οργάνωση τύπου «Αρκτούρος» αναλάβει την προστασία του γένους των Ελλήνων. Ο ελληνικός κόσμος, που μαραζώνει λόγω πληθυσμιακής γηράνσεως και γλωσσικής αποξηράνσεως, αρχίζει να σβήνει μέσα στην πληθυσμιακή και γλωσσική πλημμυρίδα άλλων ευρώστων λαών. Προβλέπει ότι σε ένα όχι πολύ μακρινό μέλλον – αν δεν προτάξουμε έστω και τώρα μια εθνική αντίσταση – θα γίνουμε σαν τους Ποσειδωνιάτες, τους κατοίκους του σημερινού Παίστουμ, που κάποτε ήσαν Έλληνες, αλλ’ όπως λέει ο Αθήναιος, εβαρβαρώθηκαν αφού αναμίχθηκαν με Τυρρηνούς ή Ρωμαίους «και την τε φωνήν μεταβεβληκέναι». Οι Ποσειδωνιάτες μια φορά το χρόνο, λέει ο Αθήναιος, συνέρχονταν για να συμμετάσχουν σε κάποια παλιά ελληνική γιορτή. Και τότε συνέβαινε το εξής: «Αναμιμνήσκονται των αρχαίων ονομάτων τε και νομίμων, απολοφυράμενοι προς αλλήλους και δακρύσαντες απέρχονται».Αυτό το περιστατικό ενέπνευσε στον Καβάφη να γράψει ένα ποίημα συγκλονιστικό, υπό τον τίτλο «Ποσειδωνιάται», όπου επιλογικά φαίνεται ότι οι στίχοι γράφτηκαν όχι για κείνους, γράφτηκαν για μας. Λέει ο Καβάφης:
«Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.
Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες –
Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί.
Και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
Να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά
Βγαλμένοι –ω συμφορά!- απ’ τον Ελληνισμό».
Από τούτο τον Ελληνισμό, που τόσο ως λέξη ενοχλεί μια άλλη κυρία μας της Ευρωβουλής, που λέει ότι δεν την εννοεί, ήσαν βγαλμένοι όλοι οι κάτω της Νεαπόλεως, ίσως είχαν ακούσει το παλαιό τραγουδάκι που έλεγε: “Anche noi fumo Graeci” (= Κάποτε κι εμείς ήμαστε Έλληνες)”. Ασφαλώς κάτι ανάλογο θα λέμε κι εμείς μετά από κάποια χρόνια, όταν η πολιτισμένη ανθρωπότητα θα ξαναστραφεί προς τις κλασικές σπουδές, αλλά τότε πια δεν θα είμαστε Έλληνες. Κι αυτό που θα μιλάμε θα είναι μια κρεολή γλώσσα τύπου Πίτζιν και Σινούκ. (2)
Πάντα όμως υπάρχει καιρός για ανάκαμψη. Ποτέ δεν είναι νωρίς. Η ελληνική ακόμη αντέχει. Δεν το κρύβω ότι με φοβίζουν οι «ρεαλισμοί». Τούτοι οι «ρεαλισμοί» των πολιτικών μας είναι που μας έφαγαν, αρχίζοντας από τη γλώσσα. Η γλωσσική μας πολιτική, μετά από το 1976, παραπέμπει στα «Θυέστεια Δείπνα», που έγιναν η βαριά κατάρα που αφάνισε τον οίκο των Ατρειδών. Έτσι και η κατάρα για την εγκληματική γλωσσική μας πολιτική θ’ αφανίσει κι εμάς. Το ζήτημα της γλωσσικής παιδείας είναι βέβαια πολιτικό, όχι όμως γιατί έγινε αρμοδιότητα των πολιτικών, αλλά γιατί άπτεται αμέσως και εμμέσως της εθνικής μας αυθυπαρξίας. Δεν ήταν αφελής ο Σολωμός όταν έλεγε στο «Διάλογο», το πεζό αριστούργημά του, την περίφημη φράση: «Μήγαρις έχω τίποτε άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;».Γλώσσα και εθνική ελευθερία πάνε μαζί. Η γλώσσα είναι το σπαθί της ελευθερίας, κι απ’ την όψη της γλώσσας και της γραφής γνωρίζει κανείς το μέγεθος της ελευθερίας, που είναι άξιος να σηκώσει ένας λαός. Ποια είναι η όψη σήμερα της ελληνικής γλώσσας; Έρχεται ο ξένος στην Ελλάδα και Ελλάδα δεν βλέπει, και αυτό που ακούει να κυριαρχεί στη νεανική λαλιά είναι η λέξη με τα τρία …α…, που κάνει τα παιδιά μας συνονόματα, η λέξη που παραπέμπει στη Μαλακάσα, που σημειολογικά ισοδυναμεί με το νέο εθνικό μας ενδόσημο.
Ασφαλώς δεν ήταν αφελής και ο Λένιν, όταν έλεγε, «εάν θέλεις να εξαφανίσεις ένα λαό, εξαφάνισε τη γλώσσα του». Η νέα μορφή ιμπεριαλισμού παίρνει γλωσσικό χαρακτήρα. Με τον εκκρεολισμό και τον ευτελισμό των εθνικών γλωσσών γίνεται πιο ευχερής η οικονομική και πολιυική κυριαρχία των κατά καιρούς ισχυρών της γης. Υπάρχει όμως κι ένα πρόβλημα δημοκρατίας. Ο ελληνικός λόγος είναι από τη φύση και τη δομή του δημοκρατικός. Ο Φρειδερίκος Έγκελς έλεγε ότι «Οι αρχαίοι Έλληνες ήσαν όλοι από τη φύση τους διαλεκτικοί». Η διαλεκτικότητα αυτή αποτυπώνεται στη γλώσσα μας, που είναι γι’ αυτόη πιο δημοκρατική γλώσσα της γης. Γι’ αυτό οι «Μπιγκ Μπράδερ» της εποχής έχουν αποφασίσει ότι πρέπει να εξαφανιστεί, γιατί το μέλλον που μας ετοιμάζουν απαιτεί λιγότερη δημοκρατία. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο λόρδος Λοντόντερυ (Londonderry) είχε πει ότι η Ελλάς, για να καταστεί όσο γίνεται λιγότερο επικίνδυνη, πρέπει ο λαός της να γίνει μικρόψυχος σαν τους λαούς του Ινδοστάν (Βλ. Γ. Φιλάρετου:«Ξενοκρατία και βασιλεία εν Ελλάδι 1821-1897», σ. 116). Έναν αιώνα μετά κάποιος πνευματικός κληρονόμος του λόρδου Λοντόντερυ διακήρυξε μόλις έσβησε η φλόγα του Πολυτεχνείου, που ανέδειξε σαν πρώτιστο σύνθημα την εθνική ανεξαρτησία, ότι πρέπει να καταστραφούν οι βάσεις της κλασικής μας παιδείας, για να γίνουν έτσι οι Έλληνες πιο ευκολοκυβέρνητοι. Πραγματικά δύο χρόνια μετά το Πολυτεχνείο άρχισε η κατεδάφιση της κλασικής μας παιδείας, η διάβρωση και η συρρίκνωση της εθνικής μας γλώσσας. Σήμερα, 25 χρόνια μετά, νομίζω ότι ο σκοπός που έθεσε ο λόρδος Λοντόντερυ επετεύχθη. Εγίναμε ένας λαός που μισεί, που αποστρέφεται και απεχθάνεται τη γλώσσα του. Το όποιο αυριανό γλωσσικό πρόβλημα, που θα προκύψει, θα λυθεί με την προσθήκη ενός ακόμη αστερίσκου στην αμερικανική σημαία.
Μα τότε προς τί ο αγώνας για την ελληνική; Καθένας από μας, που σχηματίσαμε το σύλλογο «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά», έχει τους λόγους του. Εγώ ως Λάκων μάχομαι, επειδή θέλω να θυμάμαι τις Θερμοπύλες. Κι όποιος θυμάται τις Θερμοπύλες, θυμάται όχι μόνο το Λεωνίδα, θυμάται και τον Εφιάλτη. Πολλοί γνωρίζουν πώς έπεσε ο Λεωνίδας, λίγοι όμως γνωρίζουν το τέλος του Εφιάλτη. «Έσσεται ήμαρ» λοιπόν. Θα έλθει κάποτε καιρός που τα όνειρα θα λάβουνε εκδίκηση. Ας μη μας φοβίζει το πυκνό σκοτάδι, που μας ζώνει από παντού. Μετά από αυτό έρχεται η αυγή. Δεν θ’ αργήσει να φανεί καινούργιος ήλιος πάνω από τον ουρανό της Ελλάδας. Κι όλοι μαζί πρέπει να σηκώσουμε και να στηλώσουμε τούτο τον ήλιο και να τον κρατήσουμε πάνω από τα κεφάλια μας.
ΥΓ.
Μετά από την ανάγνωση της εισηγήσεως αυτής κάποιοι από τους ακροατές μου είπαν πως βρίσκουν τους φόβους μου υπερβολικούς, ότι δεν δικαιολογούν την τόση μου απαισιοδοξία, και μου συνέστησαν αισιοδοξία. Απάντησα ότι η αισιοδοξία δεν είναι θέμα γραμμής. Όπως έλεγε ο Άρης Αλεξάνδρου, υπάρχει ακόμη ισχυρή δόση «σταλινίνης» στο πνευματικό μας εποικοδόμημα. Επί Στάλιν ο πολύς Ζντάνωφ είχε επιβάλει την αισιοδοξία ως πολιτική γραμμή στη λογοτεχνία και την πνευματική ζωή. Για μένα η αισιοδοξία είναι έκφραση μοιρολατρίας. Το ότι ενδεχομένως τα πράγματα μπορούν μελλοντικά να έχουν καλύτερη έκβαση, αυτό δεν με υποχρεώνει να βλέπω με ροζ γυαλιά την υπάρχουσα κατάσταση και να την ωραιοποιώ. Προτιμώ να βλέπω το δυσάρεστο και να μάχομαι εναντίον του. Η αισιοδοξία είναι μάχη, έστω κι αν πρόκειται να χάσεις. Από την άποψη αυτή συμμερίζομαι απόλυτα τη γνώμη του Αντόνιο Γκράμσι: «Στην απαισιοδοξία της γνώσης αντιτάσσω την αισιοδοξία της βούλησης». Η δική μου αισιοδοξία είναι ο αγώνας μου.
Σημειώσεις:
1. Στα μαθηματικά ήλθαμε 28οι (τρίτοι από το τέλος!) και στις επιστήμες 25οι. Διώξαμε τ’ αρχαία με το πρόβλημα ότι θα αφιερωθούμε σε επωφελέστερες μαθήσεις και προκόψαμε!
2. Κρεολός είναι ο λευκός που γεννήθηκε από προγόνους Γάλλους, που εγκαταστάθηκαν πρώτοι στη Νέα Ορλεάνη και σε κάποια νησιά της Καραϊβικής. Κρεολή γλώσσα ονομάζεται στη γλωσσολογία η παρεφθαρμένη γλώσσα, η μικτή, που χρησιμοποιείται κυρίως στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ ανθρώπων που έχουν διαφορετικές μητρικές αλλά και περιορισμένο μορφωτικό επίπεδο. Αντί του όρου κρεολή χρησιμοποιείται και ο όρος Πίτζιν γλώσσα (πιθανώς από το αγγλικό business, που κατά την κινεζική προφορά έγινε pidgin. Γλώσσα Σινούκ είναι αυτή που σχηματίστηκε σε κάποιες περιοχές των αμερικανικών πολιτειών Ουάσιγτκον και Όρεγκον, από την ανάμιξη ινδιάνικων και αγγλικών λέξεων.
“” ο σωστός ηγέτης δεν ξεχωρίζει από τα εξωτερικά μεγαλεία, αλλά από την πολιτική αρετή “” Μέγας Βασίλειος
«..η προκοπή σας… να μη γίνει σκεπάρνι μόνο για το άτομό σας, αλλά να κοιτάξει το καλό της κοινότητας και μέσα εις το καλόν αυτό βρίσκεται και το δικό σας» Ο Κολοκοτρώνης στην Πνύκα, τα 1838, στους νέους των Αθηνών.
ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2009

Claude Chabrol 24/6/1930)..............

2010-09-19T10:14:00.000-07:00

.......
.Σεπτεμβριος 2010.........

Στις 12 του μηνα εφυγε ενας απο τους τελευταιους του Νεου Κυματος του Ευρωπαικου ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ.

Γραφει ο Νικος Κουρμουλης.

''Ο Θανατος του Σαμπρολ παιρνει μαζι του στη ληθη μια συγκεκριμενη αντιληψη για το σινεμα.

Ο,τι δηλ. το μεσο ειναι ο δρομος προς το ταξιδι της βιωματικης ολοκληρωσης.

Το Σινεμα που δεν ειχε γινει ακομη

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΙΧΕ ΜΟΝΟ ΕΡΑΣΤΕΣ''

Σαραντα χρονια απο τον θανατο του

2010-09-12T01:40:00.000-07:00

ERICH MARIA REMARQUE - ΕΡΙΧ ΜΑΡΙΑ ΡΕΜΑΡΚ

Έριχ Μαρία Ρεμάρκ(Όσναμπρικ Γερμανίας - 22 Ιουνίου 1898 – Λοκάρνο Ελβετίας - 25 Σεπτεμβρίου 1970)
Ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ γεννήθηκε το 1898 στο Όσναμπρικ της Γερμανίας και μεγάλωσε μέσα στη νοσηρή ατμόσφαιρα που προηγήθηκε του
Α’ παγκόσμιου πολέμου. Το 1916 πήγε στρατιώτης όπου βρέθηκε μπροστά «στο μεγαλύτερο ομαδικό έγκλημα στην ιστορία». Το 1929 κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Ουδέν νεότερον από το δυτικό μέτωπο», που θεωρήθηκε η πιο ειλικρινής και σπαρακτική μαρτυρία για τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο και γνώρισε παγκόσμια επιτυχία. Το 1933 τα βιβλία του κάηκαν από το ναζιστικό καθεστώς και ο ίδιος αυτοεξορίστηκε στην Ελβετία. Το 1940 μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και λίγα χρόνια αργότερα πήρε την αμερικανική υπηκοότητα. Πέθανε στο Λοκάρνο το 1970. Ανάμεσα στα μυθιστορήματά του περιλαμβάνονται «Ο μαύρος οβελίσκος», «Τρεις σύντροφοι», «Η αψίδα του θριάμβου» και «Ο παράδεισος δεν έχει ευνοουμένους», που εκδόθηκε το 1958 και μεταφράστηκε αμέσως στα αγγλικά. Ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ έγραψε επίσης σενάρια για το Χόλλυγουντ όπου πέρασε τα χρόνια της ωριμότητάς του.ΑΠΟ ΤΟ http://pedia.elogos.gr/

Αυγουστος του '36

2010-08-21T04:02:00.000-07:00

ΛΟΡΚΑ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ - Βιογραφία

ΛΟΡΚΑ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ Γεννήθηκε το 1898 στην Ανδαλουσία. Γιός αγρότη και δασκάλας, ποιητής, συγγραφέας και μουσικός. Εγκατέλειψε τις σπουδές του στη νομική γιά να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία,τη μουσική και τη ζωγραφική. Το βιβλίο ποιημάτων και τα τραγούδια είναι οι δύο πρώτες του ποιητικές συλλογές. Το Τσιγγάνικο Ρομανθέρο ήταν η ποιητική συλλογή που τον καθιέρωσε. Ο Λόρκα ταξίδεψε αρκετά στην Ευρώπη και την Αμερική και γνώρισε κυρίαρχα λογοτεχνικά ρεύματα της εποχής. Το ποίημα Ποιητής στη Νέα Υόρκη και το Θρήνος γιά τον Ιγκνάσιο Σάντσες είναι δύο μοναδικά έργα του ποιητή. Όμως,εκτός από την ποίηση ο Λόρκα είχε μιά σημαντική παρουσία και στο θέατρο. Τα μάγια της πεταλούδας, Η Μαριάννα Πινέδα, Η θαυμαστή μπαλωματού είναι μερικά αντιπροσωπευτικά δείγματα της δουλειάς του. Κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στην ισπανία ο Λόρκα συνελήφθη από τους εθνικιστές και δολοφονήθηκε. Κανείς δεν γνωρίζει τι έγινε το πτώμα του, και πολύ περισσότερο, το λόγο της εκτέλεσης του. Το λογοτεχνικό έργο του αγαπήθηκε από πολλούς Έλληνες καλλιτέχνες μεταξύ των οποίων και ο Νίκος Γκάτσος.

πηγή: greekbooks.gr

Διαθετουμε Σταθερες...................

2010-07-26T11:25:00.000-07:00

Γεώργιος Σουρής (1853-1919)

Ποιός είδε κράτος λιγοστό
σʼ όλη τη γη μοναδικό,
εκατό να εξοδεύει
και πενήντα να μαζεύει;
Να τρέφει όλους τους αργούς,
νάʼχει επτά Πρωθυπουργούς,
ταμείο δίχως χρήματα
και δόξης τόσα μνήματα;
Νά ʼχει κλητήρες για φρουρά
και να σε κλέβουν φανερά,
κι ενώ αυτοί σε κλέβουνε
τον κλέφτη να γυρεύουνε;
*******
Κλέφτες φτωχοί και άρχοντες με άμαξες και άτια,
κλέφτες χωρίς μια πήχυ γη και κλέφτες με παλάτια,
ο ένας κλέβει όρνιθες και σκάφες για ψωμί
ο άλλος το έθνος σύσσωμο για πλούτη και τιμή.
*******
Όλα σʼαυτή τη γη μασκαρευτήκαν
ονείρατα, ελπίδες και σκοποί,
οι μούρες μας μουτσούνες εγινήκαν
δεν ξέρομε τί λέγεται ντροπή.
*******
Ο Έλληνας δυό δίκαια ασκεί πανελευθέρως,
συνέρχεσθαί τε και ουρείν εις όποιο θέλει μέρος.
*******
Χαρά στους χασομέρηδες! χαρά στους αρλεκίνους!
σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.
*******
Γιʼ αυτό το κράτος, που τιμά τα ξέστρωτα γαϊδούρια,
σικτίρ στα χρόνια τα παλιά, σικτίρ και στα καινούργια!
*******
Και των σοφών οι λόγοι θαρρώ πως είναι ψώρα,
πιστός εις ό,τι λέγει κανένας δεν εφάνη…
αυτός ο πλάνος κόσμος και πάντοτε και τώρα,
δεν κάνει ό,τι λέγει, δεν λέγει ό,τι κάνει.
*******
Σουλούπι, μπόϊ, μικρομεσαίο,
ύφος του γόη, ψευτομοιραίο.
Λίγο κατσούφης, λίγο γκρινιάρης,
λίγο μαγκούφης, λίγο μουρντάρης.
Σπαθί αντίληψη, μυαλό ξεφτέρι,
κάτι μισόμαθε κι όλα τα ξέρει.
Κι από προσπάππου κι από παππού
συγχρόνως μπούφος και αλεπού.
Και ψωμοτύρι και για καφέ
το «δε βαρυέσαι» κι «ωχ αδερφέ».
Ωσάν πολίτης, σκυφτός ραγιάς
σαν πιάσει πόστο: δερβέναγας.
Θέλει ακόμα -κι αυτό είναι ωραίο-
να παριστάνει τον ευρωπαίο.
Στα δυό φορώντας τα πόδια πουʼχει

στο ʼνα λουστρίνι, στʼαλλο τσαρούχι.

Γεώργιος Σουρῆς - Ποιήματα

Γεώργιος Σουρῆς (1853-1919): σατιρικὸς ποιητὴς ἀπὸ τὴν Σύρο,
ἐξέδιδε ἐπὶ μακρὸν τὴν καθὅλα ἔμμετρη ἐφημερίδα «ὁ Ῥωμηός».

Τα '' ευρετρα''

2010-07-04T11:01:00.000-07:00

Tα εύρετρα

Tα ξεφύλλιζες, κοντοστεκόσουν κάθε τόσο

διάβαζες τάχα κάτι σε διαπερνούσε

αδιάβαστες κρυφογελούσαν οι σελίδες

μετά τα ζύγιασες όλα στη χούφτα σου

σα να ήταν κέρματα

χοντρικά τα εξετίμησες

ουκ ολίγα είπες

έκπληκτος πώς τ’ απέκτησες με ρωτάς.

Yποκριτή, γραμμή δε διάβασες

αλλιώς θα το ’βλεπες

το γράφω εδώ μέσα πρώτο πρώτο
τα εύρετρα είναι

εσύ μου τα έδωσες

επειδή σε βρήκα

σε μέτρησα και ήσουνα πολλά

ξαναμετρώ κι ήσουν αλλιώς

το άφησα να είσαι κι απ’ τα δυο

δε σου αφαίρεσα ούτε μία

απ’ τις χιλιάδες ωραιότητες που είχες

ούτε μισή απ’ τις πολύτιμες ασκήμιες σου

κόσμε.

Μια πανούργος ποιήτρια

Πώς και γιατί η Κική Δημουλά είναι στρατευμένη δημιουργός. Ανάγνωση της τελευταίας ποιητικής συλλογής της, που χαρακτηρίζεται από το ξάφνιασμα και το απροσδόκητο.
Μια κατασκευαστική αφροσύνη που παράγει γοητεία

| Κυριακή 20 Ιουνίου 2010

Στον Φιλοπαίγμονα Μύθο, ένα προσεκτικό και εύγλωττο συνάμα κείμενο (παρά την προσποιητή αμηχανία του) που η Κική Δημουλά διάβασε κατά την τελετή της υποδοχής της στην Ακαδημία Αθηνών (2003), η ποιήτρια απάντησε σε δύο κρίσιμα ερωτήματα που έθεσε η ίδια στον εαυτό της: ποια είναι η «πρόθεση της σύγχρονης ποίησης» και ποια η ωφέλεια που προκύπτει από την ποίηση. Τα ερωτήματα έχουν τεθεί πολλές φορές και οι εκάστοτε απόπειρες των ίδιων των δημιουργών να απαντήσουν δείχνουν σε μεγάλο βαθμό και τις προθέσεις τους και τη σημασία που αποδίδουν στο έργο τους. Σύμφωνα με τη Δημουλά, η «πρόθεση» της σύγχρονης ποίησης (που έχει ήδη αρχίσει να παλιώνει) «είναι να προσθέσει το λιθαράκι της σε ό,τι κληρονόμησε φτιάχνοντας το ιδιωτικό μητρώο της εποχής της (υπογράμμιση δική μου), συμπληρώνοντας το γενεαλογικό δέντρο των ονείρων που τη γεννούν και την υποστηρίζουν». Η παράδοση είναι ένας αενάως κινούμενος συρμός «στον οποίο κάθε τόσο προσαρτάται ένα έκτακτο, φρεσκοβαμμένο βαγόνι, γεμάτο με νέες, υπερεπείγουσες ανησυχίες του ανθρώπου και με τον ίδιο πάντα προορισμό: την αυθεντική έκφρασή τους» (υπογράμμιση δική μου). Οσον αφορά την ωφέλεια της ποίησης στον «μικρόψυχο καιρό» μας, η Κική Δημουλά είναι σαφής: η ποίηση ωφελεί πολλαπλώς. Πέρα από τη μαγεία που παρέχει σε όσους την εμπιστεύονται (δυστυχώς αυτή η παράμετρος δεν θα μας απασχολήσει εδώ), ωφελεί πρωτίστως εκείνον που την ασκεί επειδή τον «βγάζει από το σώμα του» και «τον σταθεροποιεί σε μια αιώρηση απ΄ όπου αυτός παρακολουθεί, σαν σε χειρουργείο, τον προσωρινό θάνατο της μικρότητάς του». Ωφελεί τη γλώσσα και, τέλος, «ωφελεί όσο μια παυσίπονη σταγόνα σε έναν ωκεανό λύπης». Κοντολογίς, η Δημουλά προσδίδει ρητά διπλή, ας πούμε, χρησιμότητα στην ποίηση: οδηγεί στη συνείδηση της ύπαρξης (διά του καθημερινού, προσωρινού θανάτου) και λυτρώνει μέσα από τις μαγγανείες της.

Πριν από μερικές δεκαετίες (αλλά ίσως και σήμερα) κάποιοι θα μυκτήριζαν την ποιήτρια για τη δήθεν «απολιτική» στάση της να αναφέρεται σε ένα ασαφές «ιδιωτικό» μητρώο της εποχής μας και στις αδιευκρίνιστες «υπερεπείγουσες ανησυχίες του ανθρώπου». Την ίδια στιγμή άλλοι, προφανώς για να δείξουν ότι κατάλαβαν τις προθέσεις της, την έχουν ήδη χαρακτηρίσει «αστράτευτη», επαναφέροντας σε χρήση έναν παλιομοδίτικο όσο και «ανόητο» τρόπο κριτικής. Αλλά ποιος από μας μπορεί να αρνηθεί την ένταξή του κάπου; Ολοι στρατευμένοι είμαστε. Σημασία έχει ποιο μπαϊράκι ακολουθεί ο καθένας και πόσο σεμνύνεται γι΄ αυτό. Με αυτή τη λογική το παρόν σημείωμα με αφορμή το 16ο (αν μετρώ σωστά) ποιητικό βιβλίο της Δημουλά, Τα εύρετρα, έχει ως κύριο σκοπό να αποδείξει (στο μέτρο του δυνατού) ότι και εκείνη, όπως και όλοι οι ποιητές μας, είναι ένας δημιουργός που, πέραν των άλλων, πολιτεύεται, δηλαδή ασκεί κοινωνική και πολιτική καθοδήγηση με τον δικό της τρόπο.

Ο καθείς και τα όπλα του. Μπορεί η Δημουλά να φαίνεται ότι πολιτεύεται εν οίκω, αλλά όταν εκφωνεί εν δήμω στίχους όπως
«δεν βλέπαμε τίποτε/ καθότανε μπροστά μας/ εκείνη η νταρντάνα η αλλαγή/ φέτος το καλοκαίρι» («Αμπωτις»)ακόμη και ως μέρος ενός φαινομενικά «αθώου» ποιήματος-, τότε ας μην κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε.
Πιστεύω πως η ποιητική/ιδεολογική πρόθεση της Δημουλά όσο «αθωότερη» προβάλλεται τόσο και πιο διαβρωτική είναι. Η Δημουλά είναι κατά την άποψή μου «πανούργος» ποιήτρια (κι ας με συγχωρέσει η χάρη της) καθώς ένα από τα κυριότερα τεχνικά χαρακτηριστικά της είναι η φιλοπαίγμων αλλά εν τέλει καταλυτική υπονόμευση όχι τόσο των καλώς κειμένων αλλά του ίδιου του κειμένου της. Βασική τεχνική της ρητορικής της είναι το ξάφνιασμα και το απροσδόκητο, μετεξέλιξη του παλαιού υπερρεαλιστικού τρόπου να παράγεται σπινθήρας με τη συνεκφορά των αντιθέτων, είτε σε λεκτικό ή σε σημασιολογικό επίπεδο. Αυτό ήδη σημαίνει πολλά και υποθέτω πως αυτή η κατασκευαστική αφροσύνη (όχι αφροντισιά) παράγει από μόνη της γοητεία. Ακόμη κι αν αυτή η ποιητική αποκοτιά δεν εννοείται σε βάθος, δεν παύει να θέλγει και ίσως είναι αυτός ο λόγος που η ποιήτρια είναι τόσο δημοφιλής.
«Καταζητούμαι/ Διέρρηξα τον βίο μου./ Τι να έκανα;/ Μόνο με τα ξένα δεν τα έβγαζα πέρα/ είχα βλέπεις να τρέφω/ εκείνο το ρεμάλι τον ψυχισμό» («Το ρεμάλι»).
Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά, όσο κι αν η επαναφορά τους και η εναγώνια ανακύκλωσή τους τα κάνει, όπως στη νεότευκτη συλλογή, να φαίνονται γνώριμα. Και αυτό για έναν συγκεκριμένο λόγο, που πολλές φορές η ποιήτρια δηλώνει ως αντίμαχό της. Τα πράγματα περιπλέκονται από την Ανάγκη, δηλαδή από το αναγκαίον, είτε εννοούμενο ως κάτι επιβεβλημένο άνωθεν (όπως στο πρώτο ποίημα της συλλογής) είτε ως αναγκαία συνειδητή πράξη. Από τη μια, λοιπόν, η πρωτογενής, καταχθόνια και τυφλή Ανάγκη, από την άλλη το κοινωνικώς «ευρύ αναγκαίον», η «ευρέως αναγκαία γενναιότης», το «εναλλακτικό αναγκαίον» για να πάει ο βίος μπροστά, όσο μπορεί. Ανάμεσα σε αυτές τις μυλόπετρες του υπερκόσμιου και αναπότρεπτου και του κοσμικού και αναζητήσιμου θρύβονται οι μέρες και οι νύχτες της ποιήτριας. Ποιήματα-θρύμματα, λοιπόν. Ο φιλέρευνος αναγνώστης δεν έχει παρά να διαβάσει δύο από τα ωραιότερα ποιήματα της συλλογής που μοιραίως/τυχαίως(;) βρίσκονται αντικριστά (σελ. 20-21) «Η ομορφιά του απογοητευτικού» και «Ασπρες πασχαλιές φιλούν έφηβο» και θα εννοήσει αυτή τη διπλή αναγκαιότητα του βίου: το αναποτρέπτως αναγκαίον και την κοινωνικώς και πολιτικώς αναγκαιότητά μας να του ξεφύγουμε. Αυτά είναι τα αληθινά εύρετρα (ένα άλλο εύρημά τι Μοισάν ) που η Κική Δημουλά μάς προσφέρει ως ανταπόδοση της καθημερινής συναλλαγής μας με την ανάγκη:

ΚΑΘΟΔΗΓΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ
Η Κική Δημουλά,κατά την άποψή μου αλλά και στηριζόμενος στις ομολογημένες προθέσεις της ποιήτριας και στην απήχηση του έργου της, έχει «στρατευθεί»,τώρα και περίπου 60 χρόνια,σε μια υπόθεση που αφορά όλους μας,είτε περιφερόμαστε στην αγορά φωνασκούντες είτε όχι.Δεν έγραψε «πολιτικά» ποιήματα, όπως λ.χ. η «Κίχλη»,ο «Μπολιβάρ»,το «Αξιον Εστί»ή η «Ελένη»του Ρίτσου.Η πηγαία, όμως,η συνεχής και ως εκ τούτου επίπονη παραγωγή ποιητικής ύλης σχετικά με το καθημερινό,το προσωρινό,άρα το επαναλαμβανόμενο γεγονός της ύπαρξής μας και των συμπτωμάτων της δημιούργησε ήδη έναν προσωπικό δρόμο ποιητικής,με σαφείς οδοδείκτες κοινωνικής και πολιτικής τάξεως.Η φωνή της,ευδιάκριτη και αναγνωρίσιμη,πέρα από τη «μαγεία» ή ίσως διά της «μαγείας»,καθοδηγεί συνειδήσεις ανθρώπων, συμμεριζόμενη τις υπερεπείγουσες ανησυχίες τους και εξορκίζοντας μαζί τους το κακό.

Ο κ. Γιώργης Γιατρομανωλάκης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας και συγγραφέας.

2010-06-25T00:23:00.000-07:00

«Καιγόμασταν από τα δεινά και τρέχαμε στις τσόντες!»

Κατηγορίες: Αρμένης Γιώργος,Χαϊκάλης Παύλος — damiza @ 4:31 μμ

«Οχι μόνο ακουμπάνε στο σήμερα αλλά και… πονάνε οι Ιππής», λένε οι Γιώργος Αρμένης και Παύλος Χαϊκάλης και γι’ αυτό επέλεξαν την αριστοφανική κωμωδία για να ανοίξουν τα φετινά Επιδαύρια

Ο ένας έχει οργώσει το αργολικό θέατρο σχεδόν επί τέσσερις δεκαετίες και έχει πετύχει σημαντικές ερμηνείες σε μια σειρά παραστάσεων έργων του που άφησαν εποχή. Ο άλλος ετοιμάζεται να κάνει το ντεμπούτο του στον χώρο και νιώθει δέος αλλά και ασφάλεια που έχει στο πλάι του τον εμπειρότερο αριστοφανικό ερμηνευτή. Για τους Γιώργο Αρμένη και Παύλο Χαϊκάλη ο λόγος, που φέτος το καλοκαίρι συνενώνουν τις δυνάμεις τους στους «Ιππής», που θα ανοίξουν το φετινό Φεστιβάλ Επιδαύρου στις 2 και 3 Ιουλίου. Οι δύο τους μιλούν για τη διαχρονικότητα του πολιτικότατου αυτού έργου του Αριστοφάνη, κάνουν τις αναγωγές στο σήμερα και δηλώνουν πως η παράστασή τους είναι μια έντονη κραυγή για όσα βιώνουμε γύρω μας, έχοντας φτάσει στον απόλυτο πάτο!

Υπάρχει μια πρωτιά και για τους δύο σε αυτή την παράσταση. Εσύ, Γιώργο, παίζεις για πρώτη φορά τον ρόλο του Παφλαγόνα στους «Ιππής», ενώ έχεις αναμετρηθεί μαζί τους, υπογράφοντας τη σκηνοθεσία τους και παίζοντας τον Αλλαντοπώλη, και εσύ, Παύλο, πηγαίνεις για πρώτη φορά στο αργολικό θέατρο. Ποια είναι τα συναισθήματά σας;

Γ. ΑΡΜΕΝΗΣ: Ηρθε η ώρα να πάω και από την πλευρά του εξουσιαστή, αφού υπήρξα έως τώρα… απέναντι, απ’ την πλευρά του Αλλαντοπώλη, και αυτό με γοητεύει ιδιαίτερα, αφού παίζω τον ακριβώς αντίθετο ρόλο από αυτόν που είχα παίξει. Πάντα με συναρπάζει να υπάρχω σε έργα του Αριστοφάνη. Σαράντα τρία χρόνια πέρασαν από την πρώτη φορά που έπαιξα σε χορό στη «Λυσιστράτη», που είχε ανεβάσει ο Κάρολος Κουν και ναι, σαράντα τρία χρόνια μετά, ακόμα γοητεύομαι να βουτώ στα έργα του ξανά – πόσο, δε, που το κάνω με σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη και με τον υπέροχο Παύλο Χαϊκάλη στο πλάι μου!

Π. ΧΑΪΚΑΛΗΣ: Είναι τιμή μου και χαρά μεγάλη να κατεβαίνω πρώτη φορά στην Επίδαυρο παρέα με τον Γιώργο που έχει οργώσει την ορχήστρα, πετυχαίνοντας σπουδαίες ερμηνείες σε αριστοφανικά έργα. Πάντα πίστευα ότι σημασία δεν έχει να κάνεις κάτι για να το κάνεις, όπως ας πούμε να παίξεις στην Επίδαυρο. Σημασία έχει το πώς και με ποιον το κάνεις. Το πώς και με ποιον θα… ταξιδέψεις. Και το να βρίσκομαι πλάι στον πλέον αριστοφανικό ηθοποιό που ‘χει φάει την Επίδαυρο με το… κουτάλι, με μαθαίνει πράγματα, με πλουτίζει, με δυναμώνει! Μου προκαλεί δέος ότι πηγαίνω στο αργολικό θέατρο, αλλά με τον Γιώργο στο πλευρό μου νιώθω σιγουριά και ασφάλεια…

Νομίζω ότι η επιλογή να ανεβάσετε τους «Ιππής» σήμερα είναι η ιδεωδέστερη, μια και πρόκειται για το πιο πολιτικό του έργο και διακωμωδεί με ωμό τρόπο τους κακούς πολιτικούς…

Γ.Α.: Διακωμωδεί και καυτηριάζει! Και ναι, σ’ αυτή την τόσο δύσκολη εποχή, που ο κόσμος είναι και οργισμένος και απογοητευμένος, ερχόμαστε μέσα απ’ την παράστασή μας να τονίσουμε και τη δική μας οργή για όλους αυτούς τους φαύλους που μας οδήγησαν στον γκρεμό. Μέσα από την παράστασή μας θέλουμε να ακουστεί ένα τεράστιο «Γιατί φτάσαμε ως εδώ;». Ο οργισμένος Γιώργος είναι και ο οργισμένος καλλιτέχνης που ανεβαίνει στη σκηνή και υψώνει τη φωνή του ενάντια σε όσες «κουφάλες» έκαναν «λαμογιές» τότε και σε όσες «κουφάλες» κάνουν «λαμογιές» τώρα! Πρέπει να αντισταθεί ο καθένας με τον τρόπο του και εμείς το κάνουμε μέσα από την τέχνη μας, γιατί αρκετά πια καθόμαστε να μας «γ?..ε» – αυτό θα το κόψετε, το ξέρω, αλλά μόνο η έκφραση αυτή περιγράφει αυτό που βιώνουμε όλοι μας! Οφείλουμε να αντισταθούμε και να τους τα χώσουμε!

Η ιστορία των «Ιππέων» ακουμπάει και στο σήμερα δηλαδή;

Γ.Α.: Οχι μόνο ακουμπάει! Ακουμπάει και… πονάει!

Π.Χ.: Πονάει μόνο; Και… τσούζει – θα τη βγάλουν… ακατάλληλη τη συνέντευξη [γέλια]. Για να σοβαρευτούμε όμως, όταν βιώνεις μια τόσο σκληρή πραγματικότητα κι έχεις τόση οργή γι’ αυτούς που οδήγησαν έναν ολόκληρο λαό στην επαιτεία, στον διεθνή εξευτελισμό αλλά και στην απόγνωση, δεν μπορείς παρά να υψώνεις το δικό σου ανάστημα, τη δική σου κραυγή μέσα από τη σκηνή… Ανεβάζουμε, λοιπόν, τους «Ιππής» που ‘ναι λες και γράφτηκαν σήμερα, μια και σ’ αυτούς «πρωταγωνιστούν» η απάτη, η εξαγορά αλλά και η φαυλότητα, η αναξιοκρατία, το ψέμα, η παραπλάνηση, που δυστυχώς πρωταγωνιστούν και στη σημερινή πραγματικότητα.

Ως καλλιτέχνες οφείλουμε να δίνουμε λόγο στον θεατή και ο λόγος αυτός είναι πια οργή – είναι αυτό το τεράστιο «γιατί» που έλεγε πριν ο Γιώργος. «Γιατί φτάσαμε έως εδώ!». Ενα γιγάντιο «Γιατί».

Γ.Α.: Ενα γιγάντιο «Γιατί»! Γιατί φτάσανε γέροι άνθρωποι που πλήρωναν μια ζωή να βλέπουν να κόβονται οι συντάξεις τους και να ψάχνουν στα σκουπίδια; Είναι ένα «Γιατί» που σε πνίγει, το βλέπεις παντού.

Η παράστασή σας, λοιπόν, είναι ένα «Κατηγορώ»;

Π.Χ.: Ενα «Κατηγορώ» δριμύτατο και ένας τρόπος να αφυπνίσουμε το κοινό και να του προτείνουμε να μη μένει απαθές, αλλά να βγάλει κι αυτό τη δική του έντονη κραυγή. «Αν θες να διώξεις τον κοπρίτη, πάρε ματσούκι, βγες από το λούκι και έχε τα μάτια σου ανοιχτά», λέει ένα χορικό της παράστασής μας! «Βγες από το λούκι και έχε τα μάτια σου ανοιχτά». Γιατί τόσο καιρό κοιμόμασταν όλοι ή τέλος πάντως αφηνόμαστε να μας παραμυθιάζουν. Και τώρα που ξυπνήσαμε, η πραγματικότητα είναι πολύ άγρια!

Γ.Α.: Για να γυρίσουμε όμως στους «Ιππής» και στον Αριστοφάνη, κοίτα πόσο διαχρονικοί είναι και πόσο καίριος και «σημερινός» είναι ο μεγάλος ποιητής! Στο καθαρά πολιτικό έργο του καυτηριάζει με μοναδική δεινότητα την κακοδιαχείριση και τις ατασθαλίες της εξουσίας, που οδηγούν τη χώρα στην παρακμή, την εξαθλίωση και τον μαρασμό και προειδοποιεί τους πολίτες κάθε εποχής για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στα θεμέλια της Δημοκρατίας. Πώς να μη διαλέξεις ένα τέτοιο έργο και έναν τέτοιο συγγραφέα που τα λέει όλα για το τότε αλλά και για το τώρα που είναι εφιαλτικό; Ο κόσμος έχει ανάγκη να ακούσει την κραυγή από τη σκηνή, όπως έχει ανάγκη και να γελάσει. Και ο Αριστοφάνης πέρα από την κριτική που κάνει έχει σπαρταριστές καταστάσεις! Θέλει να ξεσκάσει, να γελάσει μέχρι δακρίων ο κόσμος και η παράστασή μας θα του προσφέρει απλόχερα το γέλιο. Αυτός είναι ο ρόλος της Επιδαύρου. Ενα αγροτολαϊκό φεστιβάλ ήταν και αυτό πρέπει να μείνει! Δεν είναι φεστιβάλ… κουλτούρας, βαριάς κουλτούρας και δηθενισμού, αποδόμησης και… βλακείας! Οι παραστάσεις πρέπει να είναι ευανάγνωστες, ένα καθαρό ποταμάκι που να χαίρεται ο κόσμος και να γελάει!

Πες μου μια ατάκα του Παφλαγόνα που παίζεις και ξεχωρίζεις;

Γ.Α.: Εχει πολλές ξεχωριστές ατάκες, αλλά αυτή που αντιπροσωπεύει απόλυτα αυτούς που μας οδήγησαν εδώ που φτάσαμε είναι η εξής: «Δεν σας φοβάμαι ρε! Δεν σας φοβάμαι! Οσο υπάρχει Βουλή και όσο οι μάζες κοιμούνται, δεν σας φοβάμαι ρε!». Ας καταλάβουν τα «λαμόγια» που δεν μας φοβούνται ότι οι μάζες ξύπνησαν και πρέπει να αρχίσουν να τρέμουν, όχι απλά να φοβούνται! Αρκετά έπαιξαν μαζί μας πια!

Π.Χ.: Ας πάρουμε εμείς το «Δεν σας φοβόμαστε ρε» κι ας τους την απευθύνουμε και όταν τους βρούμε στον δρόμο να τους φτύσουμε για το κακό που μας έκαναν. Κανείς δεν είχε τα κότσια να βγει να πει «η κατάσταση βρωμάει και φεύγω από τη Βουλή για να δείξω την αντίθεσή μου με όλα όσα γίνονται»! Είδες κανέναν να κουνηθεί; «Κότες», παιδί μου!

Γ.Α.: Πώς να μη θυμώσει, λοιπόν, ο λαός; Το παιχνίδι ήταν στημένο. Δεν μπορεί να μην ήξεραν τι συμβαίνει και πού οδηγούμασταν! Γιατί δεν βγήκε κάποιος να πει ότι φτάνουμε από στιγμή στιγμή να πέσουμε ως άλλος Τιτανικός στο παγόβουνο και να βυθιστούμε; Κανείς δεν τόλμησε να το πει! Εγώ, πες με ρομαντικέ, πες με ό,τι θες, αρκεί να μη μας… λογοκρίνουν [γέλια], ψήφισα Γιώργο, ελπίζοντας ότι θα φέρει κάτι καινούργιο, ότι κάτι θα κάνει…Τον βλέπω τώρα να ‘χει ασπρίσει εντελώς από τον Οκτώβριο που βγήκε, τον βλέπω να βγάζει τον έναν επιχείλιο έρπητα μετά τον άλλον και ναι, καταλαβαίνω ότι στεναχωριέται, αλλά αυτό από μόνο του δεν μου λέει κάτι. Ούτε εκείνος γνώριζε, ούτε αυτός ήξερε;

Η ΚΡΙΣΗ

Δεκα χρονια απο τον θανατο του.........................

2010-06-21T11:50:00.000-07:00

~ Γιώργος Χειμωνάς: Η Βιογραφία της όρασής μου

Γεννήθηκα στην Καβάλα, μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Εκεί έζησα και εκεί τελείωσα την Ιατρική. Αργότερα, μετά τον στρατό, έφυγα στο Παρίσι, στη Γαλλία. Στη Γαλλία ειδικεύτητηκα στην Ψυχιατρική και τη Νευροψυχολογία. Τώρα μένω μόνιμα στην Αθήνα και εργάζομαι στο "Αιγινήτειο Νοσοκομείο". Είμαι παντρεμένος κι έχω ένα γιο δώδεκα χρονών. Τα βιβλία μου είναι ο "Πεισίστρατος" (1960), "Η εκδρομή" (1964), "Το μυθιστόρημα" (1966), "Ο γιατρός Ινεότης" (στην χούντα, 1971), "Ο γάμος" (1975), "Ο αδελφός" (1976) και "Οι χτίστες" (1979).
Στο τέλος του '83 θα βγει το τελευταίο μου βιβλίο που λέγεται "Η φρουρά". Έχω δημοσιεύσει επιστημονικά άρθρα, έxω γράψει ένα βιβλίο για τον Λόγο σαν εγκεφαλική λειτουργία, που είναι μια περιοχή σχεδόν ανεξερεύνητη ακόμη και για την Νευρολογία, ετοιμάζω ένα βιβλίο με εκλαϊκευτικά δοκίμια πάνω στον Λόγο, που ονομάζεται "Επτά μαθήματα για τον Λόγο".

Αυτή ειναι η βιογραφία μου. Μα εγώ θέλω να μιλήσω για μια άλλη βιογραφία. Ξεκινά από έναν ανυπολόγιστο παιδικό χρόνο και είναι η βιογραφία της όρασής μου. Η ιδιότητά μου του συγγραφέα ζυμώθηκε μ' αυτή την ιδιότητα, έγινε ένα με μια διαρκή, καθημερινή, αυθόρμητη προσοχή, να προσέχω συνέχεια τους ανθρώπους. Από παιδί έβλεπα, έβλεπα συνέχεια τους ανθρώπους. Την έσχατη λεπτομέρεια των σωμάτων, το πρόσωπό τους, το δέρμα τους, τα σκισίματά του, τη στάση τους, την ακινησία τους, τη φυσιογνωμία τους, άκουγα την ηχώ των λόγων τουςμ περιφερόμουν στους στενούς λαϊκούς έρημους δρόμους της Καβάλας και της Θεσσαλονίκης. Γεμάτοι λάσπη, νερά της βροχής, σιωπή, ερημιά. Ξαφνικά ν' ανοίγει μια αυλόπορτα και να χυμάει έξω όλολύζοντας μια γυναίκα. Έβγαινε έξω στο δρόμο κι άρχιζε να θρηνεί. Ένας πατέρας κάτισχνος, κατάχλωμος, νεαρός, έβγαζε περίπατο το παιδί του στο δρόμο. Ένα παιδί τριών τεσσάρων ετών. Ξαφνικά αυτός ο νεαρός πατέρας να πέφτει κάτω σαν κεραυνοβολημένος. Το παιδί τον κοίταζε εμβρόντητο, δεν καταλάβαινε, δεν καταλάβαινα, έβλεπα τα πρόσωπα των ανθρώπων πίσω από τα τζάμια και μάντευα τη ζωή τους. Τέτοιες εικόνες μιας διάχυτης παντού λαϊκής δυστυχίας. Αισθανόμουν - και θα ήμουν παιδί όχι πάνω από δέκα χρονώ - αυτά τα περίεργα συναισθήματα που μονάχα τα παιδιά μπορούν και έχουν, που είναι αντιφατικά. Αισθανόμουν μαζί σαν κάτι πολύ ελκυστικό και κάτι πολύ αποτρόπαιο. Την ανάγκη και την επιθυμία αυτές τις εικόνες, να τις αναδιπλώσω, να ελευθερώσω τη σκοτεινή τους αγωνία. Αλλά εκείνο που από πολύ νωρίς έμαθα, είναι ότι το ανθρώπινο σώμα, ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα, δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να μιλάει ακατάπαυστα για όλα τα πάθη των ανθρώπων. Δεν έχεις παρά να το δεις.

Αργότερα οι ιατρικές εικόνες πλάτυναν αυτή την όραση, την έκανα πιο βαθιά, πιο δραματική. Χρωστάω σαν συγγραφέας πάρα πολλά στην Ιατρική. Δεν χρωστάω τίποτε στην Ψυχιατρική. Απλά σαν γιατρός, να βλέπω τους συγγενείς των αρρώστων να συνωστίζονται στους διαδρόμους των νοσοκομείων, να τριγυρίζουν τα κρεβάτια των αρρώστων τους, να παραστέκονται, να βλέπω το ίδιο το σώμα του αρρώστου. Πολλά μου έμαθαν όλα αυτά τα λόγια και όλα αυτά τα σώματα, γιατί η ιατρική σχέση είναι το ίδιο έντονη, το ίδιο αποκαλυπτική (με όλες τις σημασίες της λέξης), το ίδιο διαπεραστική όσο και η ερωτική σχέση.
Γιώργος Χειμωνάς (1936-2000)

Η Ελλαδα που αντιστεκεται.........που διψα........που αρνειται την ευτελεια και την Υποταγη

2010-04-26T14:29:00.000-07:00

Αγαπητή κυρία Θεοδωράκη,

Η βασική ιδέα είναι να προβάλλουμε σε μια σειρά συναυλιών (στο Μέγαρο Μουσικής

ή στο Παλλάς) την πολύπτυχη σχέση ποίησης και μουσικής όπως αυτή

αναδείχθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη από το 1960 μέχρι σήμερα.

Για το λόγο αυτό προτείνω να υπάρχει οπτικό υλικό από συνεντεύξεις του Μίκη σε διάφορες

τηλεοπτικές εκπομπές όπως επίσης να υπάρχει και ο ποιητικός λόγος αλλά και ο

μουσικός λόγος του Μίκη, μέσα από τις συνεντεύξεις του και τις ομιλίες του. Για παράδειγμα, πολύς

κόσμος θα ήθελε να μάθει γιατί το Άξιον Εστί ή η Ρωμιοσύνη σηματοδοτούν τους σταθμούς στο νεοελληνικό μας πολιτισμό αλλά και τι

οδήγησε τον Μίκη στη μελοποίηση των συγκεκριμένων έργων.

Το εγχείρημα είναι δύσκολο αλλά, όπως ξέρετε,

όλα είναι δυνατά από τους ανθρώπους, όπως μας διδάσκει ο Σοφοκλής.

Απαιτούνται τραγουδιστές με τους οποίους θα χρειαστεί να συνεργαστούμε

για πολλές μέρες, κυρίως για το τι θα αφήσουμε απέξω ,

απαιτούνται ηθοποιοί που

θα μπορούσαν να αναλάβουν το ρόλο ενός αφηγητή που θα

συνδέουν τα πρόσωπα με τη μουσική, όπως και ένας έμπειρος

σκηνοθέτης για το απαραίτητο μοντάζ.

Προτείνω δηλαδή παραστάσεις που

θα περιέχουν περίπου 25 τραγούδια,

με αρκετές διακοπές ενδιάμεσα με λόγο και εικόνα..

όχι λαϊκές συναυλίες αλλά ούτε και φιλολογικές βραδιές

που κουράζουν αφόρητα το κοινό…

Το κοινό τόσο της Αθήνας, όσο και της Θεσσαλονίκης διψά για

μια συνολική (έστω και αν χρειάζονται περισσότερες μέρες)

παρουσίαση του ποιητικού και μελοποιητικού έργου του Μίκη,

με άξονα αυτή τη φορά τους ποιητές και τους στιχουργούς

και κυρίως με γνώμονα τη ματιά και την οπτική του Μίκη στο έργο των ποιητών.

Πέρα δηλαδή από λίγα βιογραφικά για κάθε ποιητή,

σκέπτομαι να εισάγω στα κείμενα τα λόγια του Μίκη στα ένθετα των

δίσκων όπως και τα γραπτά στα βιβλία του.

Ο τίτλος που θα μπορούσε να φιλοξενήσει αυτή τη σειρά

εκδηλώσεων είναι "Ο Μίκης Θεοδωράκης συναντά τους

Έλληνες και Ξένους ποιητές" ή κάτι άλλο πιο ευφάνταστο..

το οποίο και θα βρούμε στην πορεία..

Η δυσκολία αυτή τη στιγμή είναι ότι βρίσκομαι στην Καστοριά, δεν έχω ακόμη πάρει μετάθεση για τη Λαμία και θα επικοινωνώ μαζί σας με ηλεκτρονικά μηνύματα ή με τηλέφωνα

μέχρι να βρεθούμε και να συζητήσουμε από κοντά…

Ιδανικός χρόνος 2-7 Ιανουαρίου 2011

Νίκος Παπαγεωργίου

Δρ. Φιλολογίας

papageorgiounikos@hotmail.com

Ακολουθει η Απαντηση της Μαργαρητας Θεοδωρακη.

Αθήνα, Κυριακή 25 Απριλίου 2010

Αχ! Κύριε Παπαγεωργίου,

Νομίζετε πως αυτές οι ωραίες ιδέες σας δεν είναι αυτό που επιδιώκουμε χρόνια τώρα; Πώς όμως, ποιός θα τις υποστηρίξει; Το Υπουργείο Πολιτισμού; Το Ελληνικό Φεστιβάλ; Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών; Ξέρετε πόσα τέτοια προγράμματα έχουμε προτείνει, με όλες τις λεπτομέρειες της παραγωγής προς όλους τους «σοβαρούς» φορείς του Πολιτισμού κι έχουμε δει την πόρτα τους κλειστή;

Να είναι καλά η Τοπική Αυτοδιοίκηση που μας στηρίζει επί 14 χρόνια, όμως τι μπορεί να κάνει ένας Δήμος με μία λαϊκή συναυλία; Αυτά τα «σοβαρά προγράμματα» θέλουν ένα Μέγαρο Μουσικής και τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού. Και γνωρίζω πολύ καλά πως «το κοινό διψά», όπως μου γράφετε και θ’ ανταποκριθεί.

Κύριε Παπαγεωργίου, είναι όνειρο θερινής νυκτός.

Τις προάλλες πήγα να δω την παράσταση του Θέατρου Τέχνης στο Υπόγειο της Πεσματζόγλου (σημειωτέον μια πολλή καλή παράσταση που είχα χάσει χρόνια τώρα και την πρόλαβα στο παρά πέντε, «Η Μέθοδος Gronholm”). Μετά το τέλος του έργου κάθισα στο φουαγιέ να περιμένω το γιο μου Αλέξανδρο που είχε πάει στην τουαλέτα. Περιμένοντας, κοίταζα ολόγυρα μου και παρακολουθούσα το κοινό (πολλούς νέους πρέπει να πω και χάρηκα) να φεύγει χαρούμενο, συζητώντας έντονα. Χορτασμένο κι ευτυχισμένο κοινό, μέσα σ’ αυτόν τον ιστορικό χώρο, τον τόσο τρυφερό, μικρό και ζεστό, που σου δίνει ένα αίσθημα ασφάλειας! Κοιτούσα γύρω μου τις φωτογραφίες 50 χρόνων Θεάτρου, με τα Ιερά Τέρατα της Τέχνης ν’αγωνιούν πάνω στη Σκηνή κι εγώ να ξεδιπλώνω τις μνήμες μου! Πόσα χρόνια παρακολουθώ το Θέατρο Τέχνης, από το 1974, όταν με πήγε η φίλη μου η Λίζυ, το πρώτο καλοκαίρι της Μεταπολίτευσης, στην οδό Ιουλιανού και παρακολούθησα την «Τύχη της Μαρούλας» με τον Μεγάλο Γιώργο Αρμένη. Έπαθα σοκ!

Ναι, είχα το αίσθημα της ασφάλειας εκεί που περίμενα τον Αλέξανδρο, ανάμεσα στις φωτογραφίες και στο κοινό που τιτίβιζε χαρούμενο κι ενθουσιασμένο, βουτηγμένη στις θύμησές μου. Μ’ έπιασε το παράπονο κι η θλίψη και κράτησε έως να πάμε να πάρουμε τ’αυτοκίνητο. Ενώ ο Αλέξανδρος κι ο William, ο φίλος του, συζητούσαν περπατώντας, εγώ ονειρευόμουν για μας ένα τέτοιο ίδιο θεατράκι που να γεμίζει κάθε βράδυ με 150-200 άτομα κι εμείς, η Ορχήστρα, να ερμηνεύουμε τους κύκλους τραγουδιών του πατέρα μου, ολόκληρους όμως, όπως μου φώναζε να τους παρουσιάζουμε και φωνάζει σ’όλους τους μουσικούς!

«Όλο τον Επιτάφιο!

Όλο τον Romancero Gitano!

Όλη την Οδύσσεια!

Όλη την Πολιτεία Γ’!

Να παίξετε όλο το Ασίκικο Πουλάκη!

Οι Σερενάτες είναι καταπληκτικές!

Και τα Πικροσάββατα! Και όλος ο Όμηρος, έχετε καιρό να τον παίξετε!»

Κρίμα, ο μπαμπάς ονειρεύεται κι εμείς δυστυχώς αδυνατούμε να τα παρουσιάσουμε όπως επιθυμεί.

Γιατί οι κύκλοι τραγουδιών είναι σα μια θεατρική παράσταση, πρέπει να παίξεις όλα τα τραγούδια μαζί! Όπως σε μια παράσταση δεν μπορείς να κόψεις την Β’ πράξη του θεατρικού έργου, έτσι κι ένας κύκλος τραγουδιών, σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη παραδείγματος χάρη, δεν πρέπει να κόβεται.

Αλλά πώς να γίνει;

Άχ μπαμπά, πώς να το κάνουμε αυτό;

Να παίξουμε στους έρημους Δήμους ολόκληρο τον Romancero Gitano;

Δεν γίνεται!

Αυτοί οι κακόμοιροι που μας υποστηρίζουν με νύχια και με δόντια, θέλουν δύο ώρες «ποικίλο πρόγραμμα», όπως συχνά μας ζητούν…

Κι έχουν δίκιο.

Τα προγράμματα που ονειρεύεστε κύριε Παπαγεωργίου, τα προγράμματα που μου στέλνει κατά διαστήματα ο έρημος ο πατέρας μου, θέλουν ένα Υπόγειο σαν το Θέατρο Κουν, όπως το λέγαμε εμείς στα νιάτα μας και τρέχαμε με δίψα και πάθος.

Να’χουμε το στέκι μας, για χρόνια όμως, για πάντα, να γεράσουμε εκεί μέσα και να ‘ρθουν κι άλλοι νέοι μουσικοί κι άλλοι καινούργιοι καλλιτέχνες και να συμμετέχουν τραγουδιστές παλιοί και νέοι και να ‘ρχονται κι ηθοποιοί ν’απαγγέλουν και να συμμετέχουν και εικαστικοί και χορευτές και χορογράφοι και κινηματογραφιστές και ό,τι πρέπει, αγαπητέ κύριε Παπαγεωργίου, ώστε η Τέχνη να είναι εκεί και το κοινό να συνταράσσεται, να πάλλει με τις μελωδίες του πατέρα μου, με τον Άγιο Λόγο των ευλογημένων ποιητών, που είχε τη μεγάλη διάνοια να μελοποιήσει μ’έναν τρόπο τόσο μαγικό, που σου φέρνει δάκρυα στα μάτια, αλλά κι ενθουσιασμό κι αγωνιστικότητα και ξανά κλάμα αλλά και δύναμη, όταν θα τ’ ακούς μέσα στο θεατράκι, το μαύρο και το σκοτεινό, όμως θα είσαι εκεί, εσύ το κοινό κι εμείς οι καλλιτέχνες και θα βγαίνει αυτή η μαγεία μεταξύ μας, γιατί θα είμαστε όλοι μαζί τόσο κοντά ν’ακούμε ο ένας την ανάσα του άλλου, να νοιώθουμε την ανατριχίλα ο ένας του άλλου. Και θα «κάνουμε Τέχνη», όπως λέμε εμείς του σιναφιού μας.

Κύριε Παπαγεωργίου, αυτά σκεφτόμουν και μελαγχολούσα και να που διάβασα το γράμμα σας και χάρηκα περισσότερο, γιατί μέσα από τη γραφή σας έβγαινε μια αποφασιστικότητα, μια σιγουριά, σχεδόν σαν να είχατε ήδη κλείσει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σα να ήταν όλα προγραμματισμένα και εγκεκριμένα. Αλλά που, κύριε καθηγητά!

Πώς φανταστήκατε τον ΟΜΜΑ να διοργανώνει τέτοιες παραστάσεις και να προβάλλει το έργο του πατέρα μου; Δεν γνωρίζετε πως ο ΟΜΜΑ μισεί τον πατέρα μου και ιδιαίτερα θεωρεί την Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης» μια ομάδα παρακατιανή, αμφιβόλου ποιότητας; Αλλά στην πραγματικότητα, θεωρεί το έργο του Μίκη Θεοδωράκη επικίνδυνο και πιο πολύ θεωρεί τον ίδιο τον πατέρα μου πολιτικά επικίνδυνο. Γι’αυτό και πάντα ήταν «κομμένος», λογοκριμένος από τα προγράμματα τους (και συκοφαντημένος)! Κι έπαιρνε η μπάλα και την Ορχήστρα.

Στα 14 χρόνια της ύπαρξης μας, δεν μας ενέταξαν ποτέ σ’έναν από τους κύκλους των προγραμμάτων τους!

Ποτέ!

Εμφανιστήκαμε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών μόνο όταν νοικιάζαμε το χώρο από μόνοι μας ή στα πλαίσια κάποιου ιδιωτικού συνέδριου (να είναι καλά κι αυτοί που μας καλούσαν…).

Ο Θεοδωράκης ήταν, είναι και θα είναι κομμένος από τα μεγάλα σαλόνια της Εξουσίας, κύριε Παπαγεωργίου! Γιατί πονά κι υπενθυμίζει! Η Τέχνη του δεν είναι για να σε κοιμίζει, αλλά για να ξυπνάει τις βαθιές μνήμες μας, τις αμόλυντες θύμησές μας που κουρνιάζουν σε κρυφές στοές του εγκεφάλου μας και ξεπηδάνε στον ρυθμό της μουσικής του.

Τέλος, μου γράφετε πως ιδανικός χρόνος για την παρουσίαση του Αφιερώματος είναι το 2011! Έως τότε, ας κάνουμε μια ευχή να συνεχίζουμε να υπάρχουμε, γιατί το 2011 δεν βλέπω η Ορχήστρα να γιορτάζει τα 15 της χρόνια! Κάθε «του χρόνου» και χειρότερα, δεν λέμε πια; Και νομίζω πως δεν έχω άλλες αντοχές να παλέψω για τη συνέχεια.

Έτσι λοιπόν, από την άλλη, είμαι πολύ απογοητευμένη όταν νοιώθω τον ενθουσιασμό σας κι όταν κάθομαι έρημη και μόνη στο φουαγιέ του Υπογείου και δεν βλέπω πια να υπάρχει καμιά λύση για μας.

Θεωρώ δε πως οι Δήμοι και οι Νομαρχίες οργανώνουν για τελευταία χρονιά φέτος Πολιτιστικά Δρώμενα.

Το 2011 θα είναι το Απόλυτο Σκοτάδι.

Συγγνώμη για το απαισιόδοξο τέλος της επιστολής μου.

Να επικοινωνούμε πάντως.

Με εκτίμηση,

Μαργαρίτα

Υ.Γ

Την επιστολή σας θα την δημοσιεύσω στο διαδίκτυο, λόγω του άκρατου ενθουσιασμού σας.

Όμως μετά την εξομολόγηση μου, θα δημοσιεύσω και την επιστολή μου, λόγω της άκρατης μαυρίλας μου.

Συγχωρέστε με που δεν πήρα την άδεια σας, όμως θεωρώ πως η κοινή αγωνία μας για το μέλλον του έργου του πατέρα μου είναι κι αγωνία εκατοντάδων φίλων του πατέρα μου.

Κ. Καριωτακης

2010-03-16T04:35:00.000-07:00

Οι Δον Κιχώτες πάνε ομπρός και βλέπουνε ως την άκρη
του κονταριού που εκρέμασαν σημαία τους την Ιδέα.
Κοντόφθαλμοι οραματιστές, ένα δεν έχουν δάκρυ
για να δεχτούν ανθρώπινα κάθε βρισιά χυδαία.

Σκοντάφτουνε στη Λογική και στα ραβδιά των άλλων
αστεία δαρμένοι σέρνονται καταμεσίς του δρόμου,
ο Σάντσος λέει «δε σ' το 'λεγα;» μα εκείνοι των μεγάλων
σχεδίων, αντάξιοι μένουνε και: «Σάντσο, τ' άλογό μου!»
Έτσι αν το θέλει ο Θερβάντες, εγώ τους είδα, μέσα
στην μίαν ανάλγητη Ζωή, του Ονείρου τους ιππότες
άναντρα να πεζέψουνε και, με πικρήν ανέσα,
με μάτια ογρά, τις χίμαιρες ν' απαρνηθούν τις πρώτες.
Τους είδα πίσω να 'ρθουνε - παράφρονες, ωραίοι
ρηγάδες που επολέμησαν γι' ανύπαρχτο βασίλειο -
και σαν πορφύρα νιώθοντας χλευαστικιά, πως ρέει,
την ανοιχτή να δείξουνε μάταιη πληγή στον ήλιο!

Μια μοναδικη παρουσιαση...........

2010-03-14T04:21:00.000-07:00

Κικη Δημουλα: Βιογραφικο (γραμμένο από την ίδια την Κική Δημουλά)

" Ένα βιογραφικό σημείωμα πρέπει , αφού γραφτεί, να μείνει επ' αρκετόν καιρό κρεμασμένο στον αέρα από ένα τσιγκέλι αυστηρότητας, ώστε να στραγγίξουν καλά τα στερεότυπα, οι ωραιοποιήσεις, η ρόδινη παραγωγικότης και ο πρόσθετος ναρκισσισμός, πέραν εκείνου που ενυπάρχει στη φύση μιας αυτοπαρουσίασης. Μόνον έτσι βγαίνει το καθαρό βάρος: το ήθος που επέβαλες να τηρεί η προσπάθειά σου.

Τα πόσα βιβλία έγραψε κανείς, πότε τα εξέδωσε, ποιες μεταφράσεις τα μεταναστεύουν σε μακρινές ξένες γλώσσες και ποιες διακρίσεις τα χειροκροτούν είναι τόσο τρέχοντα, όσο το να πεις ότι μέσα σ' έναν βαρύτατο χειμώνα υπήρξαν και κάποιες μέρες με λαμπρή λιακάδα.

Ωστόσο, επειδή αυτό είναι το υλικό της πεπατημένης, που δεν μπορεί να συνεχίσει τη χάραξή της με συνεσταλμένες καινοτόμες επιφυλάξεις,

γεννήθηκα στην Αθήνα το 1931. Η παιδική ηλικία πέρασε χωρίς να αναδείξει το "παιδί θαύμα". Το 1949, τελειώνοντας το Γυμνάσιο, υπέκυψα εύκολα στο "πρέπει να εργαστείς", και εργάστηκα στην Τράπεζα της Ελλάδος είκοσι πέντε χρόνια.

Ανώτερες σπουδές: η μακρά ζωή μου κοντά στον ποιητή Άθω Δημουλά. Χωρίς εκείνον, είμαι σίγουρη ότι θα είχα αρκεστεί σε μια ρεμβαστική, αμαθή τεμπελιά, προς την οποίαν, ίσως και σοφά, ακόμα ρέπω. Του οφείλω το λίγο έστω που της ξέφυγα, την ατελή έστω μύησή μου στο τι είναι απλώς φωνήεν στην ποίηση και τι είναι σύμφωνον με την ποίηση, του οφείλω ακόμα την πικρότατη δυνατότητα να μπορώ σήμερα, δημόσια, να τον μνημονεύω εις επήκοον της πολυπληθούς λήθης.

Αυταπαρνητική, παραχωρήθηκα στο ρόλο της μητέρας και με τρυφερή γενναιότητα άκουσα να προσφωνούμαι "γιαγιά". Κυλώ τώρα με ψυχραιμία και χωρίς βλέψεις διαιωνίσεως μέσα σ΄ αυτές τις νέες παρακαμπτήριες του αίματός μου. Κυλώ και, όσο πλησιάζω στις εκβολές, όλο και ονειρεύομαι ότι θα μου πετάξει η ποίηση ένα σωσίβιο ποίημα.

Δεν νιώθω δημιουργός. Πιστεύω ότι είμαι ένας έμπιστος στενογράφος μια πολύ βιαστικής πάντα ανησυχίας, που κατά καιρούς με καλεί και μου υπαγορεύει κρυμμένη στο ημίφως ενός παραληρήματος, ψιθυριστά, ασύντακτα και συγκεκομμένα, τις ακολασίες της με έναν άγνωστο τρόπο ζωής. Όταν μετά αρχίζω να καθαρογράφω, τότε μόνον, παρεμβαίνω κατ' ανάγκην: όπου λείπουν λέξεις, φράσεις ολόκληρες συχνά και το νόημα του οργίου, προσθέτω εκεί δικές μου λέξεις, δικές μου φράσεις, το δικό μου όργιο στο νόημα, ότι τέλος πάντων έχει περισσέψει από δικές μου ακολασίες με έναν άλλον, άγνωστο τρόπο ζωής.

Τόσο μεταχειρισμένη και υπηρεσιακή είναι η ανάμειξή μου στη δημιουργία. Φύσει ολιγογράφος, εξέδωσα οκτώ ποιητικές συλλογές μέσα σε σαράντα πέντε χρόνια. Η σημασία τους είναι ακόμα συμβατική. Είναι γραμμένη στη λίστα αναμονής των μεγάλων επερχόμενων κυμάτων του μετα-κριτή χρόνου."
απαγγελία ποιημάτων
http://www.youtube.com/watch?v=DErX0ZVNyvM
http://www.greece2001.gr/writers/KikiDimoula.html
http://hellanion.net/documents/34.html
http://diavazo.blogspot.com/2006_02_01_archive.html
http://www.durabond.ca/gdouridas/poihmata.html#dimoula
http://www.sxeseis.gr/ks_clubsvthread.php?tid=470&page=1#pid1605

Διατριβή ενός Αδαούς Μονόλογου πάνω σε άγνωστο θέμα

(αποσπάσματα από κείμενο που διάβασε η ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ
σε μαθητές της Α΄ Λυκείου)

* Ο ποιητής είναι ο συναγερμός που έχει τοποθετήσει η ποίηση στα τρωτά της σημεία για να μην την διαρρήξουν. Είναι το κόκκινο ματάκι που αρχίζει να βαράει δαιμονισμένα, μόλις περάσει μπροστά από την ακτίνα του ύποπτος, γάτα, κουνούπι
ή και κάποια σωματώδης αδιαφορία.
Ο ποιητής εξαπολύει αμέσως όλες τις αστυνομικές του δυνάμεις
που τρέχουν να συλλάβουν το ερέθισμα.

* Πώς γράφεται ένα ποίημα. Με τόσους τρόπους όσοι και οι ποιητές στον κόσμο.
Τώρα, πώς γράφεται ένα καλό ποίημα, ε! αυτό πια πραγματικά μόνον ένας θεός
το ξέρει. Πάντως με σκληρή δουλειά και εσωτερικές αιμορραγίες.
Με άγρυπνη τη δυσπιστία του ποιητή απέναντι σ’ αυτό που γράφει.
Με γενναιότητα αυτοκριτικής. Σκίζοντας.
Τα καλά ποιήματα που γράφτηκαν ανεμπόδιστα απ’ την αρχή ως το τέλος μονορούφι, πιστεύω ότι είναι τόσο σπάνια όσο και η ευτυχία. Ο μύθος της έμπνευσης,
που στα φέρνει όλα μασημένα, που την μυρίζεις ως κρίνο και γεννάται θείον ποίημα,
έχει καταρριφθεί. Η έμπνευση είναι μόνο η κατάλληλη χρονική στιγμή, ένα ανήσυχο ξυπνητήρι, που εγείρει τη διάθεσή σου από τη μακάρια αφασία της.
Από κει και πέρα γίνεται ένας χειρώναξ που κουβαλάει τόνους άμορφο υλικό,
από τη μια λύση στην άλλη, από τη μια αστοχία στην άλλη, χτίζει γκρεμίζει,
κινείται κάθε φορά σαν αρχάριος, βάζει στη θέση της πόρτας το παράθυρο.
Το ανεξήγητο και το θαυμαστό μυστήριο της τέχνης είναι ότι, συχνά αυτή
η λάθος κίνησή σου, να βάλεις δηλαδή στη θέση της πόρτας το παράθυρο,
αυτή αποβαίνει να είναι η ευτυχισμένη τελείωση του ποιήματος…

Όταν ρώτησαν την Κική Δημουλά τι είναι ποίηση είπε : ρωτήστε τη σοφή την άγνοια.
«Είναι από τα πιο επηρμένα μυστήρια, τα πιο αχανή, και μόνο ικανοποίηση στις παρομοιώσεις δίνεις αν πεις ότι η ποίηση είναι ένα μείγμα εύγεστων δηλητηρίων σε χρυσά δελεαστικά ποτήρια, ή ότι είναι ο πειρασμός, ο δαίμονας που μπαίνει ξαφνικά στο σώμα του κανονικού, προκαλώντας ένα σεληνιασμό γόνιμο, ή ακόμα ότι είναι ένα είδος ευθανασίας των πραγμάτων που υποφέρουν μέσα μας, είτε ως ανικανοποίητα είτε ως προδομένα...
http://portal.activeradio.gr/forum/index.php?topic=400.0

Αισχυλος...................................Προμηθεας Δεσμοτης.........

2010-02-11T03:17:00.000-08:00

Ο ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ,

--τα τρια αλλα μερη της Τετραλογιας ειναι

ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΠΥΡΚΑΕΥΣ--ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΛΥΟΜΕΝΟΣ--ΠΡΟΜΥΘΕΑΣ ΠΥΕΡΦΟΡΟΣ---

......................ειναι απο τα τελευταια εργα του κορυφαιου τραγικου.

Συμπυκνωνει ολη την ωριμη σκεψη και σοφια, ολο το ανθρωπινο παθος,αλλα και ολη τη

ΘΕΛΗΣΗ και ΔΥΝΑΜΗ, του Ανθρωπου για ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ!!!!

ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ τα ορια της ΘΕΟΣΕΒΕΙΑΣ και μεταβαλλει τη ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ

ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑ σε ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑ.

Κατω απο το θρησκευτικο ΠΕΡΙΚΑΛΥΜΜΑ, ενυπαρχουν τα Ανθρωπινα συμβολα.

Μεσα απο τους Ανθρωπομορφους Θεους Αναδυονται οι Θεομορφοι Ανθρωποι.

Ακαταλυτο Αιωνια, οπως αιωνια ακαταλυτος ειναι ο Ανθρωπος, απο ρημα για τον Προμηθεα

γινεται

ΠΡΟΜΗΘΕΪΚΗ ΠΝΟΗ.
Ο Προμηθεας ειναι ο σταυρωμενος απο το Κρατος και τη Βια Ανθρωπος, που ειτε
Προμηθεας λεγεται, ειτε Ιησους, ειτε Ανθρωπος του 21ου αιωνα, ειτε στα βραχια του
Καυκασου με διαμαντενιες σφηνες καρφωνεται απο Ηφαιστους, ειτε με Γυφτικα Καρφια σε
Γολγοθαδες Σταυρωνεται, ειτε σε Αουσβιτς και Νταχαου εξαερωνεται ,ειτε στην
Μακρονησο και στο Τρικερι αφηνει την τελευταια του πνοη, ειτε στο ΕΑΤ -ΕΣΑ βασανιζεται, ειτε πεθαινει στην Γαζα και στο Νταρφουρ,
ειτε η επιβιωση του προδιαγραφεται απο τους Γυπες της Παγκοσμιοποιησης του Χρηματος.

Δεν παυει να ειναι ο ιδιος Ανθρωπος που τα ορνεα κατατρωνε τις Σαρκες του.
Του πρωτανθρωπου αυτου - με τα παραπανω ονοματα-η θυσια, ειναι το πρωτοσκαλο
του Ανθρωπου για το ανεβασμα στα Θεϊκα δωματα.
Αδυνατο το Κρατος και η Βια να καταλυσουν το πνευμα, την ψυχη του.
Αυτα τα δυο θα τον λυτρωσουν μια μερα απο τα δικα του δεσμα και συνεχεια απ'οσων
ασκουν παντος ειδους βια επανω του.

*****Ειναι τυχαιο αραγε ο,τι η Κλασικη Παιδεια σχεδον συστηματικα αγνοειται στην συγχρονη εποχη,ακομη και στον τοπο που την γεννησε;;; Ειναι τυχαιο που μετα απο ενα χρονικο διαστημα ανοιγματος της Παιδειας σε οσους το επιθυμουσαν ,φθασαμε στο σημερα,
οπου η Παιδεια τεινει να γινει και παλι προνομοιο των Οικονομικα ισχυρων;;''
Η Απανηση μου ειναι ΟΧΙ.
Καθως ο κερδωος Ερμης υπηρετης των Τυρρανικων Θεων της Οικονομιας και των Πολεμων
απο ανθρωπους με Αυτογνωσια το μονο που θα εισπραξει θα ειναι
ΑΓΕΡΩΧΗ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΣΗ.
Καθως ο Προμηθεας που κουβαλαει ο καθενας μεσα μας ειναι η γνωση που ελευθερωνει απο τον Πρωτογωνισμο και οδηγει στον Πραγματικο Πολιτισμο!!!
Κανοντας τον ανθρωπο να βλεπει αυτα που δεν εβλεπε,ν' ακουει οσα δεν ακουγε.
Μεσα λοιπον απο Αυτογνωσια και φορτωμενος με την πειρα του μαχητη της ζωης, και γνωστης της Ιστοριας του Ανθρωπινου γεννους και των μαχων του στο Κοινωνικο παιδιο,
γνωριζει πως η νικη του δεν θα ειναι ευκολη αρκει να διατηρησει τις αντιστασεις του.
Πανω απ' ολα να δωσει τον αγωνα για την Ελευθερια του, την Ελευθερια η οποια καποτε υπηρξε το πρωτο ζητουμενο στους Αγωνες των Λαων.
Αυτο το πρωτιστο ζητουμενο ,σημερα ερχονται να φαλκιδευσουν τα συμφεροντα των παγκοσμιων βιαστων, μεταβαλοντας την σειρα των αρχων που συνιστουν τα θεμελια της Πολιτειας .
ΑΣΦΑΛΕΙΑ--ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ--ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.
Κι΄ ομως δεν θα παψει και δεν πρεπει να επιτραπει ποτε να παψει
Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ
να συνιστα το πρωτο μελημα του ΠΡΟΜΗΘΕΑ που εν δυναμει ειμεθα ολοι μας.
Ειμαι σιγουρη πως η ΗΜΕΤΕΡΑ ΠΑΙΔΕΙΑ την οποια επαναφερουμε καθε που μας συμφερει δυστυχως δεν ασχολειται πλεον με παρομοιες αναλυσεις.

''Οταν οι Ατρειδες......''

2010-01-31T01:30:00.000-08:00

46 χρονια πριν!!!!

Ενας νεος Θεατρικος συγγραφεας ο Βαγγελης Κατσανης εχει συγγραψει το εργο

''Οταν οι Ατρειδες.......''

Το εργο ειχε προγραμματισθει να ανεβει στο Ηρωδειο το 1964 ,επεσε ομως ο

Πελεκης της Λογοκρισιας και τελικα δεν ανεβηκε.

Παραθετω μερικα αποσπασματα του εργου ,που οποιος ενδιαφερεται μπορει

να ανατρεξει στο περιοδικο ''ΘΕΑΤΡΟ'' Ιουνιος 1964.

Δημοσιευθηκε ολο το εργο.

--,ΟΔΥΣΣΕΑΣ..Ληστες ειμαστε ολοι,Αγαμεμνωνα.Κι οσους τριγυρω μας μαζεψαμε, καθως ληστες τους καναμε κι αυτους να βλεπουν. Κι΄ η εξτρατεια θα γινει. Ξερεις καλα τα κερδη μας, ξερεις περικαλα και τις ζημιες μας [.......]. Μια φαρα ειμαστε.

--ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ.[....] Οι Βασιλιαδες μονο Βασιλιαδες ειναι. Τιποτε αλλο. Μ' αιμα και δακρυο, οσο χρειαστει των αλλων , το δικο μας, οποιο οι Θρονοι μας Βαστιουνται.
--ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ. Ο λαος!!!Λεξη μισητη κ' εφευρεση ανοσια. Ο λαος. Ποιοι ειν' αυτοι που θα ζητησουν απο μενα;;; Οι Βασιλιαδες οριζουνε. Κι' ο λαος υπακουει. Οι Βασιλιαδες προσφερουνε κι' ο λαος δεχεται[.....]. Στο Παλατι του Πατερα μου διδαχθηκα πως πρεπει οι Βασιλιαδες ναν' σκληροι και μονο οσον βαστουν τα κοτσια τους, με το σπαθι και το μαστιγι το θρονο να διαφεντευουν κι ελευθεροι απ' του λαου τις γνωμες να οριζουν[......]
Δεν πρεπει ο λαος να μαθει. Μπροστα σ' εναν νεκρο βασιλια, ορθιο εναν αλλο χρειαζεται να βρει να ζητοκραυγασει.
Σχολιο. 1964-2010 στον τοπο αυτο το μονο διαχρονικο ,ειτε με Βασιλιαδες ειτε με Προεδρους '',το ανοσιον και μισιτον του λαου ''

Υπαρχει κι αυτη η πλευρα.......................................

2010-01-23T11:47:00.000-08:00

Αναγνωστικά

Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2010

Μπουσουλάει ο νήπιος χρόνος, ωσότου να σταθεί στα πόδια του. Να δούμε πού το πάει το παιδί· πού θα μας πάει, αν δεν μας φάει. Στο μεταξύ, πολεμώντας την αγρυπνία, το ρίξαμε στο μεταμεσονύχτιο διάβασμα. Για την ακρίβεια στις τρεις συνωμοτικές παραλλαγές του: τη γραφή, την ανάγνωση και τη μετάφραση. Ζαλιστικό το αδιαίρετο αυτό τρίο, δεν προβλέπει ευτυχώς διαβάθμιση και πρωτεία. Αφού όποιος γράφει, συνάμα διαβάζει και μεταφράζει όποιος διαβάζει, γράφει και μεταφράζει· όποιος μεταφράζει, γράφει διαβάζοντας. Αν δεν πιστεύετε, ρωτήστε τον Καβάφη, αναζητώντας το «αριστούργημά» του (δική του η αξιολόγηση) «Εν τω μηνί Αθήρ», όπου το μοντέλο αυτό σχίζει.

Μίλησα για πρωτεία, κι ο νους μου πήγε συνειρμικά στα αλλεπάλληλα (λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά) βραβεία, τα οποία στην εκπνοή του χρόνου έκαναν πάλι θραύση, μοιρασμένα σε αλλοπρόσαλλα που περισσεύουν, και σε δίκαια που σπανίζουν· καλό ευτυχώς παράδειγμα τα φετινά κρατικά βραβεία, σχεδόν στο σύνολό τους. Οπως κι αν έχει το πράγμα, έχω να κάνω επ΄ αυτού μια ευτράπελη πρόταση, που πιθανόν να κρύβει στερητικό σύνδρομο. Προτείνω λοιπόν να θεσπιστεί ένα γενναίο βραβείο με τη σφραγίδα «εξ εαυτού δι΄ εαυτόν». Φαντάζομαι θα συμφωνούσε ο αλησμόνητος Γιώργος Σαββίδης (παντελώς αβράβευτος ο ίδιος και αναντικατάστατος, εκτός των άλλων, για το θαρραλέο χιούμορ του), που κάποτε, πριν από κάμποσα χρόνια, στο εορταστικό ερώτημα του «Βήματος» για τα βιβλία της χρονιάς που ξεχώρισαν, απάντησε ευθαρσώς: «τα δικά μου».

Ανάλογα κι εγώ, αφήνοντας όμως προς το παρόν στην άκρη (εν μέρει πάντοτε) τα δικά μου βιβλιάρια, μοιρασμένα στον χρόνο που πέρασε και στη χρονιά που ξεκίνησε, φαντάζομαι εδώ ένα φιλικό αναγνωστικό, να φιλοξενεί ερεθιστικά παραδείγματα προσωπικής ανάγνωσης: δικά μας και ξένα, πεζά και ποιήματα, πολυσέλιδα και ολιγοσέλιδα, αναδρομικά και προδρομικά. Επιμένοντας σήμερα στα ευχετήρια λόγω εορτών, θυμίζω τέσσερα φιλότεχνα, τεύχη, με την αναδημοσίευση των οποίων συνεχίζεται «Ο ΑΤΑΚΤΟΣ ΛΟΓΟΣ» (ΣΕΙΡΑ Β Δ ) στις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ: Ζεμφύρα ή το μυστικόν της Πασιφάης του Ανδρέα Εμπειρίκου, επιμέλεια-επίμετρο: Γιώργης Γιατρομανωλάκης (1945)· Η τέχνη της κοινωνικής αναρρίχησης του Χόλμπαχ, μετάφραση: Βάνα Χατζάκη (1770)· Η νύχτα των Ινδιάνων του Αρχηγού Σηάτλ, μετάφραση: Αλόη Σιδέρη (1855)· Εγκώμιο του μακιγιάζ του Μπωντλαίρ, μετάφραση: Μαργαρίτα Καραπάνου. (1863). Οι εντός παρενθέσεως χρονολογίες δηλώνουν την πρώτη δημοσίευση καθενός κειμένου, όπου προφανώς εξέχει Η Νύχτα των Ινδιάνων· συνταρακτικός πολιτικός λόγος, συνταγμένος και κυκλοφορημένος από τον Αρχηγό Σηάτλ το 1855. Αντιγράφω την τελευταία παράγραφο με τον επίλογό της: «Οταν ο τελευταίος ερυθρόδερμος θα έχει εξαφανιστεί από την επιφάνεια αυτής της Γης, και η ανάμνηση των δικών μου θα έχει γίνει μύθος ανάμεσα στους λευκούς ανθρώπους, αυτές οι όχθες θα μυρμηγκιάζουν από τους αόρατους νεκρούς της φυλής μου· και, όταν τα παιδιά των παιδιών σας θα νομίζουν πως είναι μόνα στους κάμπους, μέσα στα μαγαζιά, μέσα στα εργαστήρια, στους δρόμους ή στη σιωπή των αδιαπέραστων δασών, δεν θα είναι όπως νομίζουν. Σ΄ όλη τη Γη δεν θα υπάρχει μέρος όπου να μπορούν να βρουν τη μοναξιά. Τη νύχτα, όταν στα χωριά μας και στις πόλεις μας θ΄ απλώνεται σιωπή και σεις θα τις νομίζετε έρημες, οι δρόμοι θα είναι γεμάτοι από πλήθη νεκρών που θα επιστρέφουν στα ωραία μέρη που κατείχαν άλλοτε και ακόμα συνεχίζουν ν΄ αγαπούν. Ο λευκός άνθρωπος ποτέ δεν θα είναι μόνος.

»Ας είναι δίκαιος ο λευκός άνθρωπος κι ας μεταχειριστεί τον λαό μου με προσοχή, γιατί οι νεκροί δεν έχουν απογυμνωθεί από την εξουσία τους. Οι νεκροί είπα; Δεν υπάρχει θάνατος. Μόνο αλλάζει ο κόσμος».

Θα κλείσω αντιγράφοντας ένα δικό μας τώρα ποίημα, γραμμένο το 2003 από τον Χρίστο Ρουμελιωτάκη (δίκαια βραβεύτηκε φέτος: κρατικό βραβείο δοκιμίου), με το οποίο σφραγίζεται πρόσφατη συλλογή του· σύντομες αφηγηματικές απογραφές φιλάδελφων αγωνιστών της χουντικής εξορίας. Πρόκειται για απέριττες μνημόσυνες στήλες, που αυτοσυστήνονται ως «Αποθήκες Υφαλων Οπλων» (εκδόσεις Τυπωθήτω ). Το ποίημα επιγράφεται «Εξορκισμός»:

Χάραξε πάλι τον χάρτη,/ για να γυρίσει ξανάστροφα ο καιρός// και βάλε τον κόλπο και τα κολπώματα/ και τον Αρχάγγελο πέτρινο να διαφεντεύει την είσοδο// και πες, το αλωνάκι πάλι κι οι αποθήκες ύφαλων όπλων/ κι η ώρα που έπεφτε η νύχτα// και βάλε πάνω δεξιά το ανεμολόγιο/ για να γυρίσει ο μπούσουλας στο βορρά// στα εικοσιοκτώ σου χρόνια τα αδιάλλακτα/ τώρα που δεν μας λογαριάζει ο καιρός.

Προβλέπεται και συνέχεια, από την αποθήκη πάντα του άτακτου λόγου με τα τρία του προσωπεία: τη γραφή, την ανάγνωση, τη μετάφραση.
Υ.Γ του Δ. ΜΑΡΩΝΙΤΗ απο το ΒΗΜΑ 17-01-2010

Στην γυναικα που εντυσε με την φωνη της τα ονειρα μας.

2010-01-16T04:15:00.000-08:00

Για τα 70 χρονια της και την σημερινη παρουσια της οπου καταπαταται η

Ελευθερια και η Ανθρωπινη Αξιοπρεπεια

Απο τα βαθη της ψυχης Χρονια Πολλα

Η Ιστορια μας σαν παραμυθι.......

2009-11-23T05:21:00.000-08:00

Μια παλιά ιστορίαΓαρυφαλλιάς Κατσαμπάνη-Τσαγκάρη

Από το βιβλίο "Οι λεύκες ξαναγέμισαν πουλιά"

Το σπίτι της κυρα-Καλής ήταν από τ' ακρινά του χωριού. Ένα πέτρινο σπίτι με κεραμίδια, με μια πελώρια μαντρογυρισμένη αυλή μπροστά του που έκλεινε με μια μεγάλη ξύλινη πόρτα. Δίπλα στο σπίτι ήταν ένα καλύβι χτισμένο με πείρα, ξερολιθιά, για αποθήκη που έβαζε η κυρα-Καλή τα εισοδήματα, τους καρπούς, σιτάρι, αραποσίτι, το λάδι και το κρασί που έβγαζε η γη της, τα χτήματα της, οι κόποι κι ο ιδρώτας της. Πίσω από το καλύβι αποθήκη, ήταν κι ένα άλλο καλύβι χτισμένο με πλήθρες που έβαζε τα ζωντανά της, μια κατσίκα, δυο προβατίνες και τη γαϊδουρίτσα της. Πίσω από τα καλύβια ήταν ο κήπος της περιφραγμένος με σύρμα, που φύτευε λαχανικά, σ' άλλες βραγιές χειμωνιάτικα και σ' άλλες τα καλοκαιρινά.

Η κυρα-Καλή εκεί έζησε τα πιότερα χρόνια της ζωής της. Πήγε εκεί, δρασκέλισε την πόρτα του σπιτιού, εικοσάχρονη κοπέλα, νυφούλα, στηριγμένη στο μπράτσο του εικοσιοχτάχρονου συντρόφου της, με την ψυχή γεμάτη όνειρα κι ελπίδες για μια Ζωή ευτυχισμένη. Φύτεψε στην αυλή τριανταφυλλιές που άνθιζαν κι έκαναν όμορφα βελούδινα τριαντάφυλλα σαν ερχόταν η άνοιξη κι έμπαινε ο Απριλομάης. Φύτεψε κι άλλα, άνθια και κλαριά που ανθοβολούσαν ολοχρονίς. Το καλοκαίρι μοσκοβόλαγε ο τόπος από τους βασιλικούς και τις βιολέτες. Τις βιολέτες τις φύτευε τις διπλογιορτάδες, για να γίνονται διπλές και τσουπωτές.

Φύτευε ακόμα τζίνια και κατηφέδες.

Ένα χρόνο ήταν παντρεμένοι η κυρα-Καλή κι ο Ανδρέας ο άνδρας της όταν γεννήθηκε ο πρώτος γιος τους ο Αντώνης. Ήσαν ευτυχισμένοι. Ο καιρός πέρναγε, το παιδί μεγάλωνε, κόντευε να κλείσει τα δυο του χρόνια και σε πέντε μήνες περίμεναν να έρθει στον κόσμο και το δεύτερο τους παιδί. Το πρόσωπο της κυρα-Καλής έλαμπε από χαρά που την συμμεριζόταν κι ο σύντροφός της.

Ήταν 28 του Οκτώβρη του 1940 που η καμπάνα της εκκλησιάς άρχισε να χτυπάει ανεξήγητα, τρελά, ασυνήθιστα. Δεν έλεγε να σταματήσει. Όλοι βγήκαν στις στράτες, στην πλατεία του χωριού, να δουν, ν' ακούσουν τι συμβαίνει, και μια κραυγή απλώθηκε παντού που για μια στιγμή έκανε τους ανθρώπους να σιαστίσουν και να παγώσουν. «Πόλεμος»! «Πόλεμος»! «Επιστράτευση»! «Οι Ιταλοί μας κήρυξαν τον πόλεμο, έκαναν επίθεση στην Ήπειρο»!

Μετά το πρώτο ξάφνιασμα, όλοι συνήλθαν, παράτησαν τις δουλιές τους και οι άνδρες ετοιμάστηκαν να πάνε στα σύνορα για να διώξουν τους εχθρούς που πέρασαν την πατρίδα τους ξέφραγο αμπέλι. Ο Ανδρέας, ο άνδρας της κυρα-Καλής, παράτησε το Ζευγάρωμα, τα βόδια ζεγμένα και τ' αλέτρι στο χωράφι στην Πέρα-μεριά, φίλησε τη γυναίκα του, που σφούγκισε με την ποδιά της ένα δάκρυ που κύλισε απ' τα μάτια της, σήκωσε στην αγκαλιά του το μικρό Αντώνη τον φίλησε και του χάιδεψε το κεφάλι, τα σγουρά μαύρα μαλλιά του.

-Το χρέος στην πατρίδα, γυναίκα, με καλεί, είπε ο νέος άνδρας.

-Να πας στο καλό. θα σε καρτεράμε νικητή, του αποκρίθηκε η γυναίκα.

Δρασκέλισε την πόρτα και τράβηξε για το σταθμό του τρένου. Στη δημοσιά συνάντησε κι άλλους που πήγαιναν στον ίδιο προορισμό. Το τρένο φορτωμένο, γιομάτο λεβέντες, έφυγε αγκομαχώντας. Σε λίγες μέρες η κυρα-Καλή έμαθε πως ο άνδρας της έφυγε για την Ήπειρο, για το μέτωπο.

Τα νέα από το μέτωπο της Αλβανίας, ήταν ευχάριστα. Η μια νίκη διαδεχόταν την άλλη. Η Βόρειος Ήπειρος υποδεχόταν τους νικητές. Οι Βορειοηπειρώτες με ανοιχτή αγκαλιά δέχονταν τ' αδέλφια τους, τους Έλληνες φαντάρους. Πίσω, στην πατρίδα, στις πόλεις και στα χωριά σε κάθε νίκη οι καμπάνες χτύπαγαν χαρούμενα και διαλαλούσαν παντού το θρίαμβο της μικρής Ελλάδας που νικούσε έναν μεγάλο στρατό σαν της Ιταλίας. «Ζήτω ο στρατός μας», «Ζήτω η Ελλάδα », έλεγαν όλοι με περηφάνεια.

Δύο μήνες μετά το φευγιό του άνδρας της για το μέτωπο, η κυρα-Καλή πήρε το μαντάτο πως ό άνδρας της έπεσε ηρωικά πολεμώντας για την τιμή και την ελευθερία της πατρίδας και η πατρίδα τον ευγνωμονούσε.

Μαυροφορέθηκε και έκλαψε απαρηγόρητη τον άνδρα της, τα νιάτα του και μαζί τις ελπίδες και τα όνειρα που είχαν κάνει για τη ζωή τους. Μαζί του πέθαναν κι αυτά. Καταράστηκε τον πόλεμο με τις συμφορές του κι εκείνους που κάνουν τους πολέμους. Μόνη της, χωρίς την παρουσία του συντρόφου της, τρεις μήνες αργότερα, γέννησε το δεύτερο παιδί της, έν’ αγόρι, που το Βάφτισε και του ‘δοσε τ' όνομα του πατέρα του δεν είχε την τύχη να τον γνωρίσει. Ο πόλεμος και οι ανόητοι που τον ξεκίνησαν, στέρησαν από τον μικρό Ανδρέα το χάδι, το νανούρισμα, το στήριγμα του πατέρα.

Μετά ήρθαν τ' ανάποδα χρόνια της κατοχής, γέμισε ο τόπος Γερμανούς και Ιταλούς καταχτητές, χρόνια δύσκολα, μαύρα, στέρηση, φόβος, πείνα και δυστυχία. Σαν έφυγαν εκείνοι, όλοι οι καταχτητές φεύγουν αργά ή γρήγορα, ήρθαν τα καταραμένα χρόνια του εμφύλιου που σκότωνε ο αδελφός τον αδελφό, ο γείτονας το γείτονα, ο φίλος το φίλο. Ας πάνε στον αγύριστο τέτοια χρόνια.

Η Κυρα-Καλή αγωνιζόταν ν' αναστήσει τα ορφανά της, να τους προσφέρει τα πάντα μόνη της και να τα κάνει ανθρώπους σωστούς, χρήσιμους στην κοινωνία. Δούλευε ασταμάτητα όλη μέρα. Τη βοήθαγε και μια μικρή σύνταξη που η πατρίδα της έδωσε, μικρό αντίδωρο για τη Ζωή και τα νιάτα του άνδρα της που χάθηκε πολεμώντας στα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας.

Τα χρόνια έφευγαν, το ένα μετά το άλλο, διάβαιναν γοργά, τα παιδιά της κυρα-Καλής μεγάλωναν, γίνονταν έφηβοι, τέλειωσαν το σχολικό, τέλειωσαν και τη στρατιωτική τους υποχρέωση και γύρισαν στο χωριό. Δύσκολα χρόνια, δουλειές δεν υπήρχαν και η γη, λίγη στο μερτικό τους και φτωχή, αδυνατούσε να τους θρέψει και να τους χαρίσει μια Ζωή σύμφωνη μ' εκείνη που είχαν φτιάξει στα όνειρα τους. Τότε ο κόσμος έφευγε και πήγαινε μακριά, στην ξενιτιά, να βρει" την τύχη του. Νέοι, παλικάρια που σαν πιάναν την πέτρα την έστι6αν και κορίτσια σαν τα κρύα νερά, ξεκίναγαν για την Αμερική, τον Καναδά, την Αυστραλία αλλά και για την Ευρώπη, Βέλγιο και Γερμανία, πήγαιναν να δουλέψουν. Όλοι τους έλεγαν πως πάνε για λίγα χρόνια, να μαζέψουν λεφτά και να γυρίσουν στον τόπο τους πάλι για να ταχτοποιήσουν τη Ζωή τους καλύτερα.

Τα παιδιά της κυρα-Καλής το σκέφτονταν από καιρό μα δίσταζαν να της το πουν. Μια μέρα μετά το φαΐ, δειλά-δειλά, της το ξεστόμισαν:

- Ξέρεις, μάνα, για λίγα χρόνια θα πάμε, να καζαντήσουμε και θα ξανάρθουμε γρήγορα κοντά σου. Να, να φτιάξουμε ένα σπίτι ακόμα. Αν παντρευτούμε, τούτο δε μας χωράει όλους· νύφες, παιδιά πού να χωρέσουμε; Εδώ στον κήπο θα χτίσουμε το καινούριο σπίτι και θα μας έχεις όλους κοντά σου, είπε ο Ανδρέας.

- Δε θα πάμε μακριά, είπε ο Αντώνης, εδώ δυο Βήματα, στο Βέλγιο θα πάμε.

- Ούτε πέλαγα ούτε ωκεανούς θα περάσουμε με Βαπόρια κι αεροπλάνα. Με το τρένο θα πάμε. Ο καιρός περνάει γρήγορα και σαν πλουτίσουμε θα γυρίσουμε με κούρσες, κουρσάρες δικές μας, θα δεις, είπε ο μικρός, ο Ανδρέας.

Στην αρχή κουβέντα δεν ήθελε να ακούσει η μάνα μα με τα πολλά τους έδωσε την ευχή της. Και πέταξαν σαν πουλιά κι έφυγαν τα παιδιά της κυρα-Καλής. Τα ξεπροβόδισε στο τρένο για το μισεμό και δεν έλεγε να τ' αφήσει από την αγκαλιά της, τα μάτια της έτρεχαν βρύσες η καρδιά της πήγαινε να σπάσει από την τρικυμία των συναισθημάτων που την πλημμύριζαν. Ήρθαν τα πρώτα γράμματα από τα παιδιά, όλα ρόδινα τα έγραφαν στη μάνα τους, καλή δουλειά, πολλά λεφτά, καλή Ζωή κι ας μην ήταν έτσι κι ας ήταν δύσκολα όλα εκεί στην ξενιτιά. Η μάνα κοιμόταν και ξύπναγε με το μυαλό της στα ξένα. Καρτεράνε τον ταχυδρόμο κάθε πρωί για να της φέρει ευχάριστα απ' το Βέλγιο.

Τα χρόνια πέρναγαν αλλά τα παιδιά δεν έλεγαν να πάρουν τη στράτα του γυρισμού. Ο μεγάλος, ο Αντώνης, της έγραψε πως Βρήκε μια κοπέλα καλή που την αγαπούσε και της Ζητούσε την ευχή της για να παντρευτεί. Του έγραψε και τους ευχήθηκε να ευτυχίσουν. Μέσα της όμως, χωρίς να το ομολογεί ούτε στον άγγελο της, λυπήθηκε, πικράθηκε, που δεν θα ήταν παρούσα στη χαρά του παιδιού της. Το καλοκαίρι το πρώτο μετά το γάμο, ο Αντώνης πήρε τη γυναίκα του, τη Βελγίδα και ήρθαν στην Ελλάδα, στο χωριό να δει τη μάνα του και να γνωριστούν νύφη και πεθερά. Εκείνο το καλοκαίρι, ήταν για την κυρα-Καλή, από τα λίγα ευτυχισμένα καλοκαίρια που θυμόταν στη Βασανισμένη της Ζωή. Η νύφη της ήταν όμορφη και καλόκαρδη κοπέλα και στο πρόσωπο της η ηλικιωμένη είδε την κόρη που δεν είχε. Έφυγαν με την υπόσχεση πως θα έρχονταν τακτικά να τη Βλέπουν.

Ο δεύτερος γιος της, ο Ανδρέας, ήρθε ένα καλοκαίρι στο χωριό στη μάνα του και παντρεύτηκε μια κοπέλα από το διπλανό χωριό. Η χαρά της κυρα-Καλής δεν περιγραφόταν. Έλαμπε το πρόσωπο της στην τελετή του γάμου στη εκκλησία. Τούτος, σκεφτόταν, θα γυρίσει για να μείνει στην πατρίδα, θα τον φέρει η γυναίκα του που είναι Ελληνίδα, χωριατοπούλα, θ' αποθυμήσει τη μάνα της, στον τόπο της. Ο καιρός πέρναγε και η κυρα-Καλή καρτέραγε, όλο και καρτεράνε. Τα μαλλιά της έγιναν ασημιά και τα πόδια της Βαριά. Τα κόμπια της όλα, η μέση της, το κορμί της πονούσαν μα της Ζέστανε η ελπίδα την ψυχή κι αυτό την κράταγε όρθια.

Κάποια μέρα ήρθε απ' τα ξένα ένα άσχημο μαντάτο. Ο Ανδρέας έπαθε ατύχημα στο εργοστάσιο που δούλευε. Κάποιο μηχάνημα, ένα σίδερο βαρύ, έτσι είπαν ποιος το 'δε, έπεσε πάνω στα πόδια του και του τα σακάτεψε. Οι γιατροί για να του σώσουν τη Ζωή, του έκοψαν και τα δυο του πόδια λίγο πιο κάτω από τα γόνατα. Του έβαλαν ξένα πόδια τεχνιτά. Μια χαρά είναι, της είπαν, τώρα η επιστήμη κάνει θαύματα, τα ξένα μέλη λειτουργούν σαν αληθινά. Έτσι της έγραψε κι ο Ανδρέας για να μην στεναχωριέται. Πώς να της γράψει πως περπατάει κουτσαίνοντας και με μαγκούρα; Δεν ήθελε να της δώσει κι άλλη πίκρα. Του έδωσαν μια μικρή αναπηρική σύνταξη και τον έδιωξαν από τη δουλειά. Δούλευε η γυναίκα του σε εργοστάσιο μα και πάλι δύσκολα τα βόλευαν, είχαν βλέπεις και δυο παιδιά μικρά. Η κυρα-Καλή κατάλαβε πως το σπίτι στον κήπο δεν θα χτιζόταν ποτέ. Η νύφη της, η κοπέλα από το διπλανό χωριό, όσο και να ήθελε δεν μπορούσαν, δεν είχαν τα οικονομικά να γυρίσει με την οικογένεια της για πάντα στην πατρίδα.

Δυο χρόνια μετά το ατύχημα που άφησε σακάτη τον Ανδρέα ήρθε το χειρότερο. Ένα αυτοκίνητο παρέσυρε τον Ανδρέα καθώς πήγαινε, απέναντι από το σπίτι του, ν' αγοράσει τσιγάρα. Τον τραυμάτισε βαριά και την άλλη μέρα στο νοσοκομείο άφησε τη στερνή του ανάσα. Το ξένο χώμα τον αγκάλιασε και η μάνα του έπαψε να τον καρτεράει πια. Έκλαιγε ασταμάτητα όλη μέρα. Τις νύχτες την έπαιρνε κλαίγοντας ο ύπνος κι ανάπαυε λίγο το κουρασμένο της κορμί. Εφιάλτες της τάραζαν τον ύπνο και ξύπναγε μουσκίδι στον ιδρώτα. Και πέρναγε τη νύχτα ίσαμε να ξημερώσει προσπαθώντας να συγκεντρώσει το μυαλό της, που έτρεχε στα περασμένα και στα τωρινά, κι έκλαιγε συνέχεια.

Μια μέρα η καρδιά της άρχισε να πονάει· μούδιασε τ' αριστερό της χέρι κι ένιωσε και πόνο στην πλάτη. Είπε πως θα τελειώσει μα άντεξε. Ο αγροτικός γιατρός, που έτρεξαν και φώναξαν οι γειτόνοι, είπε πως είχε πάθει στηθαγχικό σύνδρομο και της έγραψε φάρμακα. Της είπε να μην κουράζεται και να μην στεναχωριέται.«Ως εδώ Θε μου έλεγε, φτάνει πια, δεν αντέχω άλλο».

Πέρασαν πέντε χρόνια. Ένα καλοκαιρινό πρωινό ήρθε ένα τηλεγράφημα: «Μάνα, ερχόμαστε την 1η Αυγούστου για ένα μήνα, φιλιά, Αντώνης».

Χάρηκε η κυρα-Καλή, πέρασαν οι μέρες και ήρθε η πρώτη Αυγούστου που έφερε στο χωριό τον Αντώνη, τη γυναίκα του την Έλεν και το παιδί τους τον Ευγένιο, παλικαράκι πια. Όλοι χάρηκαν για το αντάμωμα και η κυρα-Καλή ξέχασε για λίγο τις πίκρες και γέλασαν λίγο τα χείλη της. Η άρρωστη καρδιά της χτύπησε χαρούμενα μέσα στα στήθια της. Της Παναγιάς, στη χάρη Της, πήγε στην εκκλησιά και άναψε μια μεγάλη λαμπάδα, ίσαμε το μπόι της, για να Την ευχαριστήσει που της έφερε πίσω τα παιδιά της, που της έδωσε τέτοια χαρά. «Μάνα είναι» σκέφτηκε, «και η Παναγιά και ξέρει από πόνο μάνας». Ο καιρός πέρναγε γρήγορα, ο μήνας τελείωνε και σε πέντε μέρες θα έφευγαν τα παιδιά. Όσο πλησίαζε η μέρα του χωρισμού, τόσο σκοτείνιαζε η καρδιά της γερόντισσας.

—Μη στεναχωριέσαι, μάνα, της έλεγε ο Αντώνης, του χρόνου το καλοκαίρι θα είμαστε πάλι εδώ.

—Αλήθεια σου λέει, μάνα, της έλεγε η νύφη της. Η Ελλάδα είναι μια χώρα πανέμορφη, έχει ήλιο, θάλασσες όμορφες καθαρές και γλυκά, νόστιμα φρούτα μα πάνω απ' όλα έχει εσένα και θα ξανάρθουμε. Τα ίδια της έλεγε και το εγγόνι της.

—Να είστε καλά, παιδάκια μου, να 'χετε την ευχή μου, τους έλεγε εκείνη.

Ένα βράδυ εκεί που κάθονταν στο καθιστικό, μετά το φαΐ, ο Αντώνης ένιωσε μια αδιαθεσία.

—Να φωνάξουμε το γιατρό, είπε η μάνα.

—Δεν είναι τίποτα, θα περάσει, είπε ο Αντώνης.

—Έφαγες πολύ, του είπε η γυναίκα του. θα σου φέρω μια σόδα να πιεις.

Δεν πρόλαβε η Έλεν, η γυναίκα του, να κάνει ένα βήμα και ο Αντώνης έβαλε το χέρι του στη θέση της καρδιάς και το πρόσωπο του παραμορφώθηκε από τον πόνο. Τρέξανε, ο γιος του μαζί με το γείτονα τους το Βαγγέλη, για το γιατρό μα μόλις ήρθε ο γιατρός ήταν αργά. Ο Αντώνης έγειρε δίπλα κι έμεινε ακίνητος εκεί καθισμένος στη πολυθρόνα. Οι φωνές και τα κλάματα της μάνας του και της γυναίκας του ακούστηκαν μέσα στη νύχτα πολύ μακριά, μέχρι την πλατεία του χωριού.

—Δε γινόταν τίποτα, είπε ο γιατρός, έπαθε οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Έτσι έχασε η κυρα-Καλή και το άλλο της παιδί. Τα έχασε και τα δυο της βλαστάρια που για χάρη τους είχε φάει τη χηριά και τη φτώχεια με τη χούφτα. Όλοι είπαν πως δεν θ' αντέξει η καρδιά της, πως θάχουν δυο κηδείες αντίς για μια. Κι όμως άντεξε. Σαν σαράντησε ο Αντώνης και κάναν το μνημόσυνο, η Έλεν είπε στην κυρά-Καλή να ετοιμαστεί για ταξίδι στο Βέλγιο.

—Μάνα, θα σε πάρουμε μαζί μας, αρκετά έμεινες μόνη.

—Τι να κάνω εκεί εγώ, κορίτσι μου, στα ξένα τώρα στα γεράματα, για τέτοια είμαι;

—Καλά σου λέει η μαμά μου, γιαγιά, της είπε ο εγγονός της, Εκεί κοντά μας είναι η θέση σου, θα σε προσέχουμε, μεγάλωσες πολύ, γιαγιά μου, θέλεις κοντά σου ανθρώπους να σ' αγαπούν και να σε φροντίσουν.

Πήγε τελικά στο Βέλγιο η γερόντισσα. Έκατσε τρεις μήνες που τις φάνηκαν ατελείωτοι και ξαναγύρισε στον τόπο της.

— Γιατί ήρθες πίσω, μωρή Καλή, τη ρώτησε η Αλέξω η γειτόνισσα της. Δεν πέρναγες καλά εκεί; Η νύφη σου καλή κοπέλα φαινόταν.

—Καλές είναι και οι δυο μου νυφάδες, Αλέξω. Και τα εγγόνια μου μ' αγαπάνε· είναι καλά παιδιά και τα τρία, Χρυσή με κάνανε να μη φύγω! Έμενα πολλές ώρες μόνη μου στο σπίτι. Οι νυφάδες μου πηγαίνανε στη δουλειά και τα παιδιά στο σχολείο, γύριζαν τ' απόγευμα στο σπίτι. Τι να 'κανα στον ξένο τόπο;

— Και τώρα τι θα κάνεις εδώ μονάχη σου;

—Δεν είμαι μόνη μου, έχω τον Αντώνη μου που με καρτεράει να πάω κοντά του. Μη μου παραπονιέται πως τον άφησα μονάχο του κι έφυγα! Έπειτα εδώ είναι ο τόπος μου, μιλάμε όλοι την ίδια γλώσσα, έχω τους γειτόνους αλλάζουμε καμιά κουβέντα, λέμε μια καλημέρα.

Πήγαινε όταν μπορούσε στο νεκροταφείο κι άναβε το καντήλι στον τάφο του παιδιού της. Έκλαιγε, του κουβέντιαζε και τ' απόθετε και άνθια που τα έκοβε από την αυλή τους. Κατόπιν με βαριά βήματα έπαιρνε τη στράτα του γυρισμού για το σπίτι. Η λειψή της καρδιά μες στο στήθος της πότε χτύπαγε γοργά, πότε ακανόνιστα, πότε πόναγε λίγο· τσιμπιματάκια μα ποιος της έδινε σημασία; Άλλωστε άρχιζε εκείνο το σφίξιμο στο στήθος και ο πόνος στην πλάτη και το μούδιασμα στο αριστερό της χέρι· τότε έπαιρνε εκείνα τα φάρμακα, τα υπογλώσσια όπως τάλεγε ο γιατρός, τα έβαζε κάτω από τη γλώσσα, έπινε και το ηρεμιστικό της κι ο πόνος πέρναγε και η μάγκενη που της έσφιγγε το στήθος χαλάρωνε. «Τι τη θέλω εγώ τη Ζωή, έλεγε, αλλά να, να πηγαίνω ίσαμε το νεκροταφείο, όσο με πάνε τα πόδια μου ν' ανάβω το καντήλι».

Παραμονή της τρανής γιορτής των Χριστουγέννων, σηκώθηκε πρωί η κυρα-Καλή, αχάραγο ακόμα και με το πρώτο χτύπημα της καμπάνας ήταν έτοιμη, βγήκε από το σπίτι της και κίνησε για την εκκλησιά. Πιο κάτω στη δημοσιά συνάντησε την Κατερίνα, μακρινή της συγγένισσα, καμιά τριανταπενταριά χρονών γυναίκα.

—Πού πας, θεια-Καλή, χαράματα; τη ρώτησε.

—Πάω στην εκκλησιά να ματαλάβω, κορίτσι μου, να ν' ανάψω κάνα κερί και να κάνω κάνα σταυρό, μέρα που 'ναι ταχιά.

—Θεια, θα 'ρχόμουν στο σπίτι σου να σε βρω, μα σαν σε συνάντησα τώρα το ίδιο κάνει. Αύριο, του Χριστού, θα χαρούμε να σ' έχουμε μαζί" μας στο τραπέζι.

—Σ' ευχαριστώ, Κατερίνα μου, την ευχή μου να 'χετε, μα τόχω σε κακό να φύγω από το σπίτι μου τέτοια μέρα. Είμαι Ζωντανή ακόμα να μην είναι μονάχο του. Σαν φύγω για το μεγάλο ταξίδι, το στερνό, θα ρημάξει, μα τότε δε θα γίνεται αλλιώς.

—Κάνε μας τη χάρη, θεια-Καλή, θα 'ρθω να σε πάρω εγώ.

—Αν ήταν να φύγω, παιδάκι μου, θα 'θελα να ήταν για στράτα μακρινή κι αγύριστη, να πάω κοντά στους ανθρώπους μου που έφυγαν, να τους ανταμώσω, στον άνδρα μου και στα παιδιά μου.

—Καλά, θεια, όπως θέλεις. Αύριο μετά το φαΐ θα 'ρθω να σου κάνω συντροφιά.

—Όπως θες, Κατερίνα μου, να 'χεις τα χίλια καλά με τη φαμελιά σου. Χτύπησε τ' ωρολόι της εκκλησιάς δώδεκα μεσάνυχτα, Βάρεσε μια, δυο, τρεις και τα μάτια της κυρα-Καλής δεν έλεγαν να σφαλίσουν. Είχε σκορπίσει το μυαλό της στα περασμένα και οι θύμισες γύριζαν στο νου της σαν κινηματογραφική ταινία, πού και πού καμιά στάλα χαράς και πέλαγα οι πίκρες, πόνοι, δάκρυα, ξενιτεμοί, θάνατοι. Και ήρθαν ψες-προψές οι καρποστάλ, σκεφτόταν, από το Βέλγιο με τις ευχές από νυφάδες κι εγγόνια, «Χρόνια πολλά», «Καλά Χριστούγεννα», «Καλή Πρωτοχρονιά». Και πώς να 'ναι καλά; σκεφτόταν. Τριγύρω σκοτάδι πουθενά φως και γεράματα και πόνοι ουλούθε, σ' όλα τα κόμπια. Κι εκείνο το σφίξιμο στο στήθος ξανάρχισε κι ο πόνος στην πλάτη και το μούδιασμα στ' αριστερό της χέρι κι η ανάσα της δύσκολη. Σηκώθηκε, άνοιξε το παραθύρι, είδε φως απέναντι στο σπίτι του γείτονα της του Βαγγέλη.

—Βαγγέλη, Ελένη, Βαγγέλη, φώναξε.

—Τι τρέχει θεια; της φώναξαν.

—Τρεχάτε, ελάτε, είπε και σωριάστηκε καταγής. Οι άνθρωποι είχαν σηκωθεί κι ετοιμάζονταν για την εκκλησία· σαν άκουσαν τις φωνές έτρεξαν. Ο Βαγγέλης πήδησε μέσα από τ' ανοιχτό παράθυρο, η πόρτα ήταν κλειδωμένη από μέσα· Βρήκε λιπόθυμη τη γριούλα, της μίλησε, της έτριψε τα χέρια, της ένιψε το πρόσωπο με νερό κι εκείνη συνήλθε.

—Στην πολυθρόνα, Βαγγέλη μου, σ' εκείνη που έσβυσε ο Αντώνης μου, ψιθύρισε η γυναίκα.

Την έβαλαν στην πολυθρόνα, έμεινε η Ελένη δίπλα της κι ο Βαγγέλης έτρεξε για το γιατρό. Η κυρα-Καλή έγειρε δίπλα και ξεψύχισε. Μετά το σχόλασμα της εκκλησίας η καμπάνα χτύπησε λυπητερά. Όλοι έμαθαν πως τα Βάσανα της συγχωριανής τους της κυρά-Καλής τέλειωσαν. Όλοι είχαν να πουν πως ήταν μια καλή αλλά Βασανισμένη γυναίκα.

—Δε μπορεί, θα είχε προαίσθηση, κάποιο όνειρο θα είδε, είπε η Κατερίνα. Της τόλεγε ο οδηγός της.

—Πώς το λες, τι ξέρεις; Τη ρώτησε η Ελένη.

—Χθες την κάλεσα να 'ρθει να φάμε μαζί σήμερα, μέρα που 'ναι και ξέρεις τι μου είπε;

—Πού θες να ξέρω, πεσ' το Χριστιανή μου, είπε η Ελένη.

—«Αν ήταν να φύγω, μια τέτοια μέρα, θα 'θελα να ήταν για στράτα μακρινή κι αγύριστη, παιδάκι μου, να πάω κοντά στους ανθρώπους μου που 'φυγαν για να τους ανταμώσω, στον άνδρα μου και στα παιδιά μου», έτσι μου είπε, κι έφυγε.

—Φαίνεται πως ο θεός άκουσε την επιθυμία της και της έκανε το χατήρι. θα ήταν η ώρα ανοιχτή και τα λόγια της πήγαν κατευθείαν στου Θεού τ' αυτί, είπε η Αγγέλω, μια γειτόνισσα.

—Ας πάει στη συγχώρεση, ξεκουράστηκε,είπε ο Βαγγέλης.

—Ήταν καλή γυναίκα, τόσα χρόνια στην γειτονιά την ξέρουμε αλλά κι όλοι στο χωριό την ξέρουν και με τόσα Βάσανα τώρα θα είναι σίγουρα στον παράδεισο αντάμα με τους δικούς της, ξαναμίλησε η Αγγέλω.

Η καμπάνα Νταν...Νταν...Νταν... λυπημένα, ακουγόταν σ' όλο το χωριό.... Έκλαιγε κι εκείνη μαζί με τους χωριανούς για την Καλή, τη σπουδαία γυναίκα που έφυγε.

σχολιο, Το φωτογραφικο υλικο συνιστα προσωπικη αυθαιρεσία στο κείμενο.

from http://www.mathisis.com/nqcontent.cfm?a_id=27

Μη μιλάς!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!Σώπα!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

2009-11-17T02:51:00.000-08:00

Μαριετα Ριάλδη, μια Ιστορία Θεάτρου,μια Ιστορία Αγωνα,μια Ιστορία Απροσκύνητη

2009-08-30T02:39:00.000-07:00

/ ΘΕΑΤΡΟ

Άγνωστα έργα του Α. Χιόνη στα Χανιά

Μια άγνωστη πτυχή του έργου του ποιητή Αργύρη Χιόνη παρουσιάζεται για πρώτη φορά αύριο από την Εταιρεία Θεάτρου «Μνήμη» και το θέατρο Κυδωνία, στα Χανιά. Πρόκειται για το θεατρικό έργο Το μήνυμα, γραμμένο στο Άμστερνταμ το 1973, και τις παντομίμες «Ο ρήτορας ή ο κανιβαλισμός» (Ελάχιστο στιγμιότυπο από τη δράση Μεγίστου Ανδρός, όπως το προσδιορίζει ο ποιητής) και το βουβό θεατρικό ποίημα «Αυτός εντός και εκτός του κοστουμιού του», έργα του 1971, που θα παρουσιαστούν υπό τον ενιαίο τίτλο Βροχή δωματίου. Τα έργα θα παρουσιαστούν σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο έως και τις 14 Ιουνίου, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Βιρβιδάκη, το πρώτο, και Δέσποινας Πολλαναγνωστάκη, το δεύτερο. Συμμετέχουν οι ηθοποιοί: Αντώνης Παλιεράκης, Γιάννης Βιολάκης, Salih Hatisaru, Μαρία Μπουλουγούρη, Λίλα Τρουλλινού, Θοδωρής Σεραφείδης και ο τσελίστας Arnold Smith.

Για το άγνωστο θεατρικό έργο του Αργύρη Χιόνη, ο Αλέξης Πολίτης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, σημειώνει: «Αυτά τα έργα γράφτηκαν πριν τριάντα πέντε ολόκληρα χρόνια, και δεν παίχτηκαν ποτέ από τότε. Πώς είναι όταν κάποια στιγμή ανοίγουμε το παλιό μπαούλο και βρίσκουμε μια φορεσιά ανέγγιχτη, αγορασμένη κάποτε, που η θεά Τύχη δεν θέλησε να τη φορέσουμε ποτέ; Αν την είχαμε βάλει τότε, ίσως να φάνταζε περισσότερο καινουργιοραμμένη και μοντέρνα, σήμερα όμως έχει μιαν άλλη χάρη -καθώς τέτοια υφάσματα δεν βρίσκονται εύκολα, ούτε τόσο καλοί ράφτες. Μπορεί η μόδα της να ’χει περάσει, μα η αρχοντιά κι η ομορφιά της είναι πάντα εδώ».

Σημειώνεται πως τα θεατρικά έργα του συγγραφέα κυκλοφορούν, παράλληλα με τις παραστάσεις, σε έναν τόμο με τίτλο Το μήνυμα και άλλες δύο φάρσες, από τις εκδόσεις Κίχλη.

«Δεν με απορρόφησε η τέχνη, η ζωή με απορρόφησε»

2009-08-10T02:23:00.000-07:00

AΛΕΚΑ ΠΑΪΖΗ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣκλκ
Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου 2009 0:20 πμ

Αλέκα Παΐζη, «Δεν με απορρόφησε η τέχνη, η ζωή με απορρόφησε»
Στις «Ιστορίες από το δάσος της Βιέννης» του Έντεν φον Χόρβατ, υποδύεται τη γιαγιά. «Είμαι η αρχαία του θιάσου», λέει η Αλέκα Παΐζη και μας δίνει το ελεύθερο να πιάσουμε τη... σκαπάνη και να φέρουμε στο φως ιστορίες μιας συναρπαστικής διαδρομής.
Από την Κατερίνα Κόμητα
Γοητευτική, με αίσθηση του χιούμορ, που τη διατηρεί ακόμα κι όταν μιλά για τους δύσκολους καιρούς της Κατοχής και, αργότερα, της εξορίας, αλλά και με τόνους θετικής ενέργειας, ζωντάνιας και αμείωτου

ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ ΠΑΡΕΝ

2009-08-05T12:32:00.000-07:00

ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ ΠΑΡΡΕΝ,
η πρώτη Ελληνιδα δημοσιογράφος
Βρισκόμαστε στο τέλος του 19ου αιώνα, μια μεταβατική εποχή που διαπλάθει ένα νέο γυναικείο τύπο. Η Καλλιρόη Παρέν δεν θα διστάσει να πρωτοπορήσει και να γίνει πολλές φορές στόχος ειρωνείας και αντιδράσεων. Σιγά - σιγά όμως θα δει να την ακολουθούν πιστά πολλές γυναίκες και τους στόχους της «επανάστασής» τους να προσεγγίζονται. Η Καλλιρόη Παρέν, γυναίκα με επαναστατική ιδιοσυγκρασία και διαυγέστατη διάνοια, δεν διοχέτευσε τις ικανότητές της αυτές σε επαναστάσεις και αιματηρούς πολέμους. Δόθηκε ολόψυχα στην ιδέα της γυναικείας εξύψωσης και στο πόλεμο για να μπορέσει να σταθεί η γυναίκα σαν ίση απέναντι στο «ισχυρό φύλο».
Έτος 1861 η Καλλιρόη Σιγανού γεννιέται στα Πλατάνια Αμαρίου. Θα μεγαλώσει σε μια ταραγμένη περίοδο που χαρακτηρίζεται από τη συνεχή λαχτάρα των κατοίκων του νησιού για απελευθέρωση. Το 1866 γίνεται το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου και το 1867 οι γονείς της Καλλιρόης έρχονται στην Αθήνα όπου εκείνη φοιτά στο σχολείο Σουμερλή καθώς και στη Γαλλική σχολή Καλογραιών ενώ το 1878 παίρνει και το πτυχίο του Αρσακείου. Οι επιδόσεις της στα γράμματα είναι τέτοιες που τον ίδιο χρόνο καλείται από την Ελληνική κοινότητα της Οδησσού για να διευθύνει το παρθεναγωγείο της. Πράγματι η τολμηρή αλλά και προοδευτική γυναίκα τολμά και φεύγει για να υπηρετήσει για δύο χρόνια στη μακρινή πόλη. Γυρίζοντας παντρεύεται τον Ιωάννη Παρέν, από Γάλλο πατέρα και Αγγλίδα μητέρα, ιδρυτή του «Αθηναϊκού πρακτορείου». Σε λίγα χρόνια το ξενικό όνομα της θα ακουστεί παντού. Αιτία: οι ενέργειες της που χαρακτηρίζονται ως πρωτοποριακές και καινοτομικές.
Πρώτη η Καλλιρόη Παρέν τολμά και «εισάγει» στη χώρα μας φεμινιστικούς προβληματισμούς που ήδη απασχολούν γυναίκες και κυβερνήσεις σε διάφορα Δυτικά κράτη. Το 1888 ιδρύει την πρώτη γυναικεία εφημερίδα, την εβδομαδιαία «Εφημερίδα των Κυριών» που την εκδίδει με γυναικεία αποκλειστικά συνεργασία ως το 1918 όταν εξορίζεται στην Ύδρα για τα πολιτικά της φρονήματα. Η πρώτη Ελληνίδα φεμινίστρια είναι επίσης και η πρώτη Ελληνίδα δημοσιογράφος και εκδότης, αλλά και η πρώτη Ελληνίδα που συμμετέχει σε διεθνή συνέδρια: στο Παρίσι το 1889, το 1891, στο Α’ Β’ και Γ’ « Διεθνές συνέδριο των γυναικείων έργων και ιδρυμάτων», ενώ το 1893 αντιπροσώπευσε την Ελλάδα και τις Ελληνίδες και στο Διεθνές συνέδριο του Σικάγου. Καρπός των εντυπώσεων της από το συνέδριο αυτό είναι η «Ένωσις υπέρ της χειραφετήσεως της γυναικός» που ίδρυσε όταν επέστρεψε.
Παράλληλα, δεν σταματά να ιδρύει και να συγκροτεί ποικίλα φιλανθρωπικά και εκπαιδευτικά γυναικεία σωματεία που κάποια από αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν και να εξελίσσονται έως και σήμερα. Το 1880 ιδρύει τη «Σχολή της Κυριακής των άπορων γυναικών και κορασίων του Λαού» όπου μορφωμένες κυρίες διδάσκουν ανάγνωση, γραφή και λίγη αριθμητική σε αγράμματες γυναίκες και κορίτσια. Το 1875 ιδρύει επίσης το «Άσυλον της Αγίας Αικατερίνης», το 1896 το «Άσυλον των Ανιάτων» καθώς και την «Ένωσιν των Ελληνίδων». Η ένωση αυτή χωρίζεται σε ένα τμήμα εκπαιδευτικό, ένα τμήμα οικοκυρικής και επαγγελματικής σχολής, ένα τμήμα χηρών και ορφανών πολέμου καθώς επίσης και ένα τμήμα οικοκυρικής και επαγγελματικής σχολής, το οποίο διευθύνεται από την ίδια. Το 1900, όταν το σωματείο διαλύθηκε, το οικοκυρικό αυτό τμήμα έχει τον τίτλο «Οικοκυρική και επαγγελματική Ένωσις Ελληνίδων». Το 1912, μετέχει στον «Πατριωτικό σύνδεσμο» που ιδρύει η τότε πριγκίπισσα Σοφία, τον ίδιο σύνδεσμο που αργότερα ονομάζεται «Πατριωτικό ίδρυμα» και αναλαμβάνει τη γραμματεία του, ενώ το 1911 ιδρύει ένα από τα μεγαλύτερα και λαμπρότερα ανάλογα σωματεία της χώρας μας, το «Λύκειο των Ελληνίδων». Η δράση του Λυκείου συνεχίζεται έως σήμερα, τόσο στην προσπάθεια διατήρησης των ελληνικών ηθών, εθίμων και παραδόσεων, όσο στην συμβολή με διαλέξεις και μαθήματα στην εξύψωση της Ελληνίδας γυναίκας, που υπήρξε και το πρώτιστο μέλημα της Καλλιρόης Παρέν.
Υποβάλλει αίτηση στο Χαρίλαο Τρικούπη για την αναγνώριση της γυναικείας υπόστασης από το νόμο και συγκεντρώνει υπογραφές γυναικών για την παροχή – επιτέλους - ψήφου στη γυναίκα. Μετά από συνεχή διαβήματα της στη κυβέρνηση Δεληγιάννη καταφέρνει τελικά το 1897 και γίνονται δεκτές γυναίκες στο Πανεπιστήμιο και στο Πολυτεχνείο, ενώ πάλι κατόπιν δικών της ενεργειών διορίζεται και η πρώτη γυναίκα γιατρός (κ.Ανθή Βασιλειάδη) στις γυναικείες φυλακές. Το 1900, ξανά κατόπιν έκκλησης δικής της στη κυβέρνηση, πετυχαίνει τη προστασία της παιδικής ηλικίας, τη μείωση των εργάσιμων ωρών στα εργαστήρια ραπτικής και την κατάργηση της νυχτερινής εργασίας.
Στο ζήτημα της γυναικείας ψήφου επανέρχεται το 1921, οπότε η υπόθεση βρίσκει κατανόηση και συμπαθή υποδοχή από τη κυβέρνηση και ο τότε πρωθυπουργός μιλά με ενθουσιασμό για το ζήτημα ενός τέτοιου πολιτικού δικαιώματος.
Η Παρέν χειρίζεται επίσης άριστα και τη πένα της που χρησιμοποιεί σαν όπλο για το σκοπό της. Ο λόγος της λυγίζει τις αντιδράσεις, ωριμάζει τις συνειδήσεις, προλειάνει τις αλλαγές των μέχρι τότε δεδομένων, και φωτίζει τις προθέσεις της. Η επαναστάτρια γυναίκα, δεν είπε μόνο, έκανε προπάντων…
Έως τις 15 Ιανουαρίου του 1940, όταν απεβίωσε, τιμημένη με το χρυσό σταυρό του Σωτήρος, η Καλλιρόη Παρέν δεν απαρνήθηκε ποτέ τις χαρές του φύλου της, στον αγώνα για τη χειραφέτηση. Κατάφερε να ξεπεράσει το παρόν, να δείξει ένα αδιανόητο για τις έως τότε προκαταλήψεις μέλλον, και να δείξει στην κοινωνία τη γυναικεία αξία ανοίγοντάς με ακροβατικές υπερβάσεις το δρόμο για την ισότητα.
Από τις ΣΤΙΓΜΕΣ (http://www.stigmes.gr)/ περιοδικό

Λιλικα Νάκου

2009-08-03T02:12:00.000-07:00

Γεννήθηκε στη Αθήνα το 1903. Ο πατέρας της καταγόταν από αρχοντική οικογένεια που διακρίθηκε στην επανάσταση του ΄21. Σε ηλικία δέκα ετών πήγε με τη μητέρα της στη Ελβετία, αντιμετωπίζοντας μια συμπεριφορά διακρίσεων από τους Ελβετούς συμμαθητές της , καθώς τα ξένα παιδιά καθόταν σε χωριστά θρανία. Γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή και πήρε δίπλωμα καθηγήτριας μουσικής. Άρχισε να γράφει στα γαλλικά. Δούλεψε στο περιοδικό «Μοκ», ενώ έστελνε ανταποκρίσεις στη «Ακρόπολη». Στην Αθήνα εργάσθηκε ως καθηγήτρια μουσικής, ιδρύοντας το πρώτο κουκλοθέατρο στο Ζάππειο. Τα μυθιστορήματά της είναι βαθιά ανθρώπινα. Η πλοκή του μύθου, οι κοινωνικές αναφορές, η καλοσύνη και η ανθρωπιά χαρακτηρίζουν τα κείμενά της. Γοητεύει τον αναγνώστη από την πρώτη σελίδα. Η νουβέλα της «Η μητρότητα» βραβεύθηκε σε διαγωνισμό της Γενεύης με πρόταση του Ρομαίν Ρολάν. Πρόκειται για μια από της πιο πολυδιαβασμένες συγγραφείς της γενιάς του 30.Οι κοινωνικές δημοσιογραφικές της έρευνες την έκαναν αγαπητή σε όλη τη Ελλάδα.
Έργα της :
Οι παραστρατημένοι, 1935
Η κυρία Ντορεμί, 1955
Ανθρώπινα πεπρωμένα, 1955
Για μια καινούργια ζωή, 1960
Οι οραματιστές της Ικαρίας, 1962
Η ξεπάρθενη,1932
Ναυσικά, 1953
Η κόλαση των Παιδιών, 1944
Το χρονικό μιας δημοσιογράφου, 1981
Απόσπασμα από το έργο της «Η Ελενίτσα»:
Μας τη φέρανε στο νοσοκομείο ένα πρωί που έκανε φοβερό κρύο εκείνον τον αξέχαστο και καταραμένο χειμώνα του σαρανταδυό.
Ήταν παγωμένη κι είχε μάτια μισόκλειστα από την εξάντληση και την πείνα. Ήταν τόση δα! Ένα λεπτοφυές, γλυκό κοριτσάκι ως έξι χρονών. Ένα παιδάκι καστανό, που η πείνα, η κακουχία, το κρύο δεν είχαν κατορθώσει να αλλοιώσουν το όμορφο προσωπάκι και την αθώα έκφραση των ματιών του.
Ένας πολισμάνος τη βρήκε μαζί με τον αδερφό της στο δρόμο και γύρευαν τα κακόμοιρα τα παιδιά αγκαλιασμένα σε μια γωνιά να ζεσταθούνε, ενώ το ξεροβόρι της Αθήνας ξεπάγιαζε και τον πιο καλοντυμένο διαβάτη.
Ναι, λοιπόν, ένας πολισμάνος που έτυχε νάναι καλός, τα λυπήθηκε τα παιδιά και μας τα έφερε στο νοσοκομείο, στη Ριζάρειο, που σ’ αυτό τότε μαζεύανε και φέρνανε όλους όσοι πέφτανε στο δρόμο από την πείνα. Είπε στην Προϊσταμένη: «Τα βρήκα αγκαλιασμένα να τουρτουρίζουνε μέσα στα κουρέλια, κάτω στο σταθμό του Ηλεκτρικού, και τα πόνεσε η ψυχή μου».
Α, αυτή η Ομόνοια… Είναι η πλατεία που ο Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος ξέβραζε εκείνον τον χειμώνα, από τον Πειραιά και τους συνοικισμούς του, έναν κόσμο κολάσεως. Έναν κόσμο ανθρώπων πειναλέων, σκελετωμένων, με μάτια έξαλλα που μόλις φτάσανε στην Αθήνα τρέχανε αμέσως στους ντενεκέδες των σκουπιδιών για να φάνε. Σα να μην είχε πια σκουπίδια ο Πειραιάς για να ψάξουν εκεί να φάνε.
Κι αλήθεια, διηγιόνταν οι ίδιοι πως στον Πειραιά, γύρω από έναν τενεκέ σκουπίδια, γίνονταν αληθινές μάχες, ανάμεσα σε σκύλους, ανθρώπους και παιδιά.
Μα ας είναι. Ας ξανάρθω στην Ελενίτσα, το κοριτσάκι που μας έφεραν στη Ριζάρειο. Στην αρχή λοιπόν, καθώς μας έφερε και δυο άλλα παιδιά ο πολισμάνος, δεν υπήρχε κανένας τρόπος να τα κρατήσουμε στο νοσοκομείο. Όλα τα κρεβάτια ήταν πιασμένα. Στην ανάγκη μάλιστα βάζαμε τα παιδιά πέντε-πέντε σ’ ένα κρεβάτι, για να μην τα αφήσουμε να πεθάνουνε με τέτοιο κρύο έξω στο δρόμο. Τα βάζαμε από τη μια και την άλλη μεριά του κρεβατιού τα καημένα. Ναι, δεν υπήρχε λοιπόν ούτε μια μικρή θεσούλα για την Ελενίτσα.
Ο πολισμάνος, καλόκαρδος, ικέτευε την Προϊσταμένη. Μα τι να σου πω κάνει κι αυτή; Έλεγε: «Πάρτε τουλάχιστον το κοριτσάκι… Δέστε πως τρέμει… Είναι άσπρο το προσωπάκι σαν πανί… Αφήστε τα αγόρι…».
Αχ Θεέ μου! συλλογιζόμουν εγώ, που βρισκόμουν εκεί δα μπροστά σ’ αυτή την σκηνή, να που γίνεται άθελα κανείς και σκληρός τέτοιες εποχές. Το αγόρι τι θα γινότανε; Θα το κατάπινε ασφαλώς ο δρόμος, και κανένα πρωί θα το βρίσκανε κοκκαλωμένο από την παγωνιά και την πείνα. Θα το μαζεύανε και θα το ρίχνανε μέσα σ’ αυτό το κάρο, που κάθε πρωί μαζεύει τους πεθαμένους. Και ύστερα φύρδιν-μίγδιν, παιδιά, γέρους, νέους πάει και τους αδειάζει σε ένα μεγάλο λάκκο στο νεκροταφείο. Τέτοια τύχη περίμενε το αγόρι.
Ντίνο, λέει, το λέγανε, ήταν ως έντεκα χρονών αγόρι, σκελετωμένο. Κι η πείνα το είχε κάνει να μοιάζει με μικρό πίθηκο όπως άλλωστε μοιάζανε όλα τα πεινασμένα παιδιά, στο τελευταίο στάδιο που μας τα φέρανε στο νοσοκομείο. Τους φυτρώνανε μάλιστα στο πρόσωπο και κάτι ξανθές τρίχες σα χνούδι, πότε άσπρες, πότε ξανθές.
Τον Ντίνο όμως κάτι τον ξεχώριζε από τον πίθηκο. Ήταν τα μπλε μεγάλα του μάτια, που, είτε από το κρύο, είτε από άλλο λόγο, μοιάζανε όλο βουρκωμένα. Κοιτάζανε γύρω τον κόσμο, τον κόσμο αυτόν που ήταν όμοια η κόλαση, και βουρκώνανε. Ήταν να μην βουρκώνουν τα μάτια των παιδιών και των μεγάλων, απ’ ό,τι γύρω τους βλέπανε;
Ας είναι. Στο πρόσωπο του αγοριού είχαν φυτρώσει αυτές οι περίεργες τρίχες του τελευταίου σταδίου της πείνας, που κάνανε και τους γιατρούς να απορούνε γι’ αυτό. Της Ελενίτσας όμως όχι. Το προσωπάκι της, αντίθετα από τα άλλα παιδιά, είχε γίνει διάφανο, λες και ήταν από φουρφουρί, από πολύτιμη πορσελάνη. Και τα μαλλάκια της, καστανά ανοιχτά, σγουραίνανε και γίνονταν σα χρυσαφιά μπροστά στο μέτωπο. Τα μάτια της σκούρα, κοιτάζανε τον κόσμο γύρω με εμπιστοσύνη. Και ήταν αυτή η έκφραση της εμπιστοσύνης προς τους ανθρώπους που σου μαχαίρωνε την καρδιά…
Ήταν λοιπόν να σώσουμε ένα από τα δυο παιδιά. Ήταν η κρίσιμη στιγμή να αποφασίσουμε ποιο απ’ τα δυο ήταν εντελώς αδύνατο. Ούτε καν τροφή δεν υπήρχε για ένα παιδί παραπάνω. Δεν έπρεπε λοιπόν να αργοπορήσουμε. Η Προϊστάμενη δέχτηκε την πρόταση του πολισμάνου. «Καλά, είπε, θα κρατήσουμε το κοριτσάκι». Έτσι έμεινε η «Ελενίτσα μας», όπως την έλεγε ο αδερφός της.
Και η Προϊστάμενη άρχισε από καθήκον να κάνει τις ίδιες ερωτήσεις που έκανε σε όλα τα παιδιά, όσα είχαν την τύχη-ναι, την τύχη! Να μπούνε στο νοσοκομείο.
«Πόσα παιδιά είστε στο σπίτι σας;»
«Εφτά!… αποκρίθηκε το αγόρι, σαν μεγαλύτερος που μπορούσε να μιλήσει. Η Ελενίτσα μας είναι το μικρότερο, έξι χρονών».
«Από πού ερχόσαστε;».
«Από την Κοκκινιά, στον Πειραιά».
«Μάνα, πατέρα, έχετε;»
«Η μάνα μας πρήστηκε από την πείνα και έπεσε στο στρώμα. Ο πατέρας ήταν χτίστης, μα έχει, λένε, πλευρίτη. Βήχει και δε δουλεύει. Τα άλλα παιδιά φύγανε από το σπίτι γιατί πεινούσανε. Καμιά φορά πάλι πότε-πότε, γυρνούνε και πάλι ματαφεύγουνε».
Αυτά είπε το αδέρφι της Ελενίτσας και άμα έκανε να φύγει από το νοσοκομείο, το πιάσανε τα κλάματα… Δεν ήθελε να φύγει, ούτε να χωριστεί απ’ την Ελενίτσα. Έλεγε κι έκλαιγε: Πώς να γυρίσω δίχως την Ελενίτσα μας; Εμείς στο σπίτι όλοι την αγαπάμε, γιατί μας κάνει πάντα να γελάμε. Και ποτέ δεν κλαίει, δεν πεινάει. Κάθεται σε μια μεριά, μας κοιτάει και σωπαίνει. Η μάνα μας λέει γι’ αυτή πως δεν είναι σαν τάλλα παιδιά. Την τρέφει ο αέρας και η καλή καρδιά.
Αχ ναι, την έτρεφε αέρας και η καλή καρδιά. Μα έπεσε αυτή η βαρυχειμωνιά, πρώτη φορά τόσο βαριά για την Αθήνα. Έπεσε και η πείνα και πια δε βάσταξε η Ελενίτσα. Σαν πούπουλο ελαφρύ ήταν το κορμάκι της, σα πούπουλο στα χέρια μας την ώρα που την πήραμε, να την καθαρίσουμε κάτω στα μπάνια και ύστερα να τη βάλουμε στο κρεβάτι. Έτυχε να βρεθεί ένα μικρό, τόσο δα κρεβατάκι, για το πιο μικρό μάλιστα παιδί από την Ελενίτσα. Εκεί τη βάλαμε. Ήταν τόσο μικρό το σωματάκι της! Μα που να χωρέσει εκεί και ο αδερφός της…
«Θα έρχεσαι να τη βλέπεις κάθε απόγευμα, του είπε η Προϊσταμένη. –Μην κλαίς… Άμα λίγο δυναμώσει και γίνει καλά, θα την πάρεις μαζί σου».
«Κρατήστε κι εμένα», ικέτευε το αγόρι.
Μα η Προϊσταμένη, για να μην κλάψει κι αυτή (εγώ την ήξερα καλά), έμπηξε τις φωνές: Σου είπα, φώναξε δυνατά, δεν έχομε θέση! Δεν καταλαβαίνεις που σου μιλώ ελληνικά;
Έφυγε το αγόρι. Το είδα να στέκεται για πολλή ώρα, έτσι, μπροστά στην πόρτα του νοσοκομείου και να κοιτάζει κατά πάνω τα παράθυρα. Έξω φύσαγε βοριάς δυνατός. Και στριφογυρίζανε οι νιφάδες και χορεύανε έναν αλλόκοτο χορό, που ζαλιζόσουν να τις κοιτάζεις. Τα δέντρα της αυλής βουΐζανε και γέρνανε στον παγωμένο αέρα…

Γράφει, ο Δημήτρης Γκιωνης. Ελευθεροτυπία 25-07-2009΄.

Οταν η Τίνα Ωνάση την δεκαετία του '50 με σειρα αυτοβιογραφικών σημειωμάτων διαλαλούσε- προκλητικότατα -πως ειναι η ποιο ευτυχισμένη γυναίκα του κόσμου,αποσπασματα αυτων των δηλώσεων αναρτήθηκαν και στον Ελληνικό τύπο,''σε μια Ελλάδα που η ενδεια ηταν καθημερινό βίωμα.΄΄

Η Λιλίκα Νάκου ως Δημοσιογραφος αντεδρασε δημόσια με αρθρο της στα 'ΝΕΑ'

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.............οπου κατέληγε με την γνωστή ρήση του Σόλωνα''Μηδενα προ του τέλους μακάριζε''

Αργότερα ελεγε η ιδια.''Που να φαντασθώ-και που να φαντασθεί και η ιδια-πως θα εχει τετοιο τέλος''

Δημοσιογραφος σε εποχές που η Δημοσιογραφία δεν σήκωνε γυναίκες,φίλη και συνομιλήτρια με την Ελλη Αλεξίου και τον Μάρκο Αυγερη,με απεριόριστο Χιούμορ.

Κατάφερε λοιπόν οχι μονο να σταθεί στον χώρο της Δημοσιογραφείας αλλά και να διακριθεί σε Ρεπορταζ.

Σ'ενα απ'αυτά που αφορούσε τα κρατικά μπορντέλα.......της Δραπετσώνας[ κατόπιν φυλακές Βούρλων] κατάφερε νάποδείξει πως ο ''χώρος'' ανήκε στον τ.Υπουργό Πιπινέλη,απο τον οποίο το 'ενοικίαζε ' το κρατός...............................Τα ρεπορταζ της εφταναν ως την Λαπωνία της εποχής εκείνης.

Ο Ρομέν Ρολάν ειχε πει.''Κανένας δεν μπορεί να γράψει οπως η περίεργη αυτή γυναίκα ''

Νεότατη τα πρώτα της κείμενα βρήκαν θεση στα Γαλικά περιοδικά EUROPE k MONDE

Οταν αποφάσισε να ερθει στην Ελλάδα αφήνοντας πισω της μια προδιαγεγραμμένη καριέρα και ιδιαίτερα σε μια εποχή που η η χώρα περνούσε το δράμα της κατοχής ,τα Ελληνικά της δεν ηταν τα καλύτερα.Δάσκαλος της υπήρξε ο μεγάλος Δελμούζος.

Η Νάκου δήλωνε Σοσιαλίστρια'''Η εποχή που περνάμε ειναι μεταβατική. Υπόκωφα κάτω βλέπω να 'ρχεται το ρευμα της ανθρωπιάς και του σοσιαλισμού''

''Τ' ονειρο μου εμένα- ελέγε-πάντοτε δεν ηταν ουτε να'μαι ωραία ουτε καλλονη και ν'αρεσω.Ηθελα ,αντί κοντή,να ειμαι ψηλή και να εχω μεγάλα χέρια και να δέρνω, ξιατί μ'επνιγε η αδικία''

Σχόλιο.ΟΙ ΒΕΝΤΕΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΑΣ ΑΡΑΓΕ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΗΣ??

Επιδαυρια χρονικά

2009-08-01T11:48:00.001-07:00

θυμέλη θηλυκό. βωμός των αρχαίων ελληνικών θεάτρων, στο κέντρο της ορχήστρας, όπου στεκόταν ο κορυφαίος του χορού ·

Διαβάζοντας κριτική για τον τρόπο που ανεβασε ο Νίκολας Χαιντερ την ''ΦΑΙΔΡΑ'' του Ρακινα,γινόταν λογος πως, η ολη σκηνοθετική του πρόταση εξαντλήθηκε στην χρήση της θυμέλης, μαλιστα συμφωνα με την κριτική εγινε ασύστολη και και βαρβαρη χρήση της.

Θυμήθηκα κατι που διάβασα στο ΑRT ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΊΔΑΣ ΤΟ ΠΟΝΤΊΚΙ

Επιδαυρος.........μ.χ ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ.

Λυσιστράτη η κ. Αννα Καλουτά. Στις πρόβες της παράστασης στην ορχήστρα του Αργολικού Θεάτρου η Καλουτά παίρνει εντολή απο τον σκηνοθέτη να σταθεί δίπλα στην θυμέλη.

Και τότε η Αννα Καλουτά στρεφόμενη προς τις κοπέλες του χορού φωνάζει.

''Κοριτσάκια ποια απο σας λέγεται θυμέλη ??''!!!!!! Αλλο Αννα αλλο Ιωάννα!!!

Και μια και μιλάμε για την Λυσιστρατη, η Παξινού που ειχε εκφρασει τον θαυμασμό της για το ταλέντο της Μεγάλης Ρένας Βλαχοπούλου, της εκανε πρόταση να Πρωταγωνιστήσει στην Επίδαυρο στο ρόλο της Λυσιστρατης. Η Βλαχοπούλου αφου κρατησε εβδομαδιαία σιωπή αρνήθηκε. Ισως να χασαμε την καλλίτερη Λυσιστρατη, δεν θα το μαθουμε ποτέ!!!!!!!

Ο Χριστός σταμάτησε στο Εμπολι,C.L

2009-07-19T02:08:00.001-07:00

Το πιο γνωστό βιβλίο του Κάρλο Λέβι, που ήταν επίσης γιατρός, ζωγράφος και αγωνιστής της ιταλικής Αριστεράς.

Σε αυτό το βιβλίο παρουσιάζεται η κοινωνική κατάσταση της αγροτικής νότιας Ιταλίας, όχι μόνο ως το αποτέλεσμα μιας αρχαϊκής συνθήκης, αβάσταχτης για τη χώρα, αλλά και ως χώρος ύπαρξης ενός σημαντικού πολιτισμού.

«Το Έμπολι, λένε οι κάτοικοι της περιοχής (ανάμεσα σ' αυτούς και ο Λέβι, που εξορίστηκε εκεί από το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας), είναι το τελευταίο χωριό όπου ζουν χριστιανοί. Χριστιανός σημαίνει άνθρωπος: στα χωριά που είναι πέρα από τα δικά μας, οι άνθρωποι δε ζουν σαν χριστιανοί αλλά σαν ζώα».

Κατά τον Ίταλο Καλβίνο «το χαρακτηριστικό του Κάρλο Λέβι είναι ότι υπήρξε μάρτυρας της ύπαρξης ενός άλλου χρόνου μέσα στο δικό μας, πρεσβευτής ενός άλλου κόσμου που ενυπάρχει στον κόσμο που ζούμε». Το "Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι" μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Φραντσέσκο Ρόζι (1979), με πρωταγωνιστές τον Τζαν Μαρία Βολοντέ και και την Ειρήνη Παπά

Ενα μικρό απόσπασμα απο την Εισαγωγή του Βιβλίου.

''Πέρασαν πολλά χρόνια,χρόνια γεμάτα πολεμο,γεμάτα απο κείνο που οι ανθρωποι συνήθισαν να ονομαζουν ιστορία''.

Σπρωγμένος δω και κει απ' τη μοίρα δεν μπόρεσα να κρατήσω την υπόσχεση που εδωσα στους Χωρικούς μου, πως θα γύριζα να ζήσω μαζί τους.........................................ομως δεν ξέρουν πως κλεισμένος σ' ενα δωμάτιο, σ΄ ενα κλειστό κι ανάλγητο κόσμο, μ΄ αρέσει να ξαναπηγαίνω με τη σκέψη σε καίνο τον αλλο κόσμο,το χωμάτινο, κλειδωμένο στα βάσανα και τα εθιμα του, τον κόσμο κείνο που αρνήθηκε κι αγνοεί η Ιστορία και το Κράτος, τον κόσμο με την ανεξάντλητη υπομονή.............................................................................Εμείς δεν ειμαστε χριστιανοί--λένε--ο Χριστός σταμάτησε στο Εμπολι΄ Και χριστιανός στη γλώσσα τους θα πεί Ανθρωπος, αυτή η φραση που επαναλαμβάνεται ,δεν ειναι ισως παρα η εκφραση ενοςαπαρηγόρητου συμπλέγματοςκατωτερότητας.............................................................................................................................................................................

Ο Χριστός εχουν δίκαιο,ποτε δεν πάτησε σε τουτα τα χώματα,ποτέ δεν πάτησε κι ο χρόνος κι ειναι ολωσδιόλου αγνωστη εδω η ψυχή του ανθρώπου, η Ελπίδα, η σχέση της αιτίας με το αποτέλεσμα, το δίκιο, η Ιστορία.,ουτε και η Θεοκρατία με την αέναη δραστηριότητα της......................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................

Τα ζώα κουρνιάζουν κάτω απο το κρεβάτι. Ετσι ο χώρος ειναι μοιρασμένος στα τρία.Κατάχαμα τα ζώα,στο κρεβάτι οι ανθρωποι και τα βυζανιάρικα στον αέρα.

......................................................................................................................................................................

......η Παναγία εικονιζοταν σα μια θεα αγρια, ανελέτη, σκληρ΄η, σκοτεινή αρχαία θεα της γης, θυλικός Κρόνος.Σε μερικά σπίτια ηταν επίσης καρφωμένη στον τοιχο μια τρίτη θεότητα , ΕΝΑ ΧΆΡΤΙΝΟ ΔΟΛΑΡΙΟ ,αντιπροσώπευε ισως το Αγιο Πνεύμα............

Σχόλιο. Το βιβλίο μεταφρασθηκε στα Ελληνικά απο την Ρίτα Μπούμη - Παπά.

Διονύσιος Λαυράγκας: Ο ταμένος της όπερας

2009-07-19T01:09:00.000-07:00

Ο συνθέτης Διονύσιος Λαυράγκας (1860-1941) είναι η προσωποποίηση της όπερας στην Ελλάδα, στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Επί σαράντα χρόνια αφιερώθηκε στο λυρικό θέατρο, μεταφράζοντας και διδάσκοντας έργα, εκπαιδεύοντας και αναδεικνύοντας νέους καλλιτέχνες, καταρτίζοντας θιάσους, διευθύνοντας δοκιμές και παραστάσεις.

Μουσική για την πρώτη ομιλούσα ελληνική ταινία, «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας», είχε γράψει ο Λαυράγκας
Παράλληλα, ασχολήθηκε εντατικά με τη σύνθεση: το έργο του ανήκει στην Εθνική Μουσική Σκηνή, διότι ενσωμάτωσε στις συνθέσεις του μοτίβα από το δημοτικό τραγούδι.

Η αυτοβιογραφία «Τ’ απομνημονεύματά μου», τα οποία τυπώθηκαν δύο χρόνια πριν από το θάνατό του (1939) από τις εκδόσεις «Γκοβόστη», επανεκδίδονται από τον ίδιο οίκο, 68 χρόνια μετά το θάνατο του Κεφαλλονίτη συνθέτη. Η επιμέλεια ανήκει στη Νίκη Μολφέση, ενώ τον πρόλογο υπογράφει ο αρχιμουσικός της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών Βύρων Φιδετζής.
«Σε μία εποχή», εκτιμά ο προλογίσας τη νέα έκδοση, «που δεν υπήρχαν στον τόπο μας οργανωμένοι μουσικοί θεσμοί, όπως ορχήστρες και χορωδίες, καθώς και θέατρα ικανά να φιλοξενήσουν μια όπερα (με κάποιες εξαιρέσεις στα Επτάνησα και λιγότερο στην Αθήνα, την Πάτρα και την Ερμούπολη) οι αγωνιστές αυτοί της τέχνης, με τον Λαυράγκα επικεφαλής, δεν όργωσαν μόνο την Ελλάδα, αλλά ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο απ’ την Αλεξάνδρεια ώς και την Πόλη, και από την Οδησσό ως το Βουκουρέστι και τη Σμύρνη».
Τα «Απομνημονεύματά μου» του Διονυσίου Λαυράγκα δημοσιεύθηκαν αρχικά σε συνέχειες στην εφημερίδα «Πρωία». Στο ίδιο έντυπο (27 Ιουλίου 1939) δημοσιεύθηκε κριτική του Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου για το βιβλίο, την οποία βρίσκουμε στην επανέκδοση. Σημειώνει ο ποιητής, πεζογράφος και παιδαγωγός για την αυτοβιογραφία του συνθέτη:
«Ο Δ. Λαυράγκας διηγείται την ατομική του και τη γενικότερη περιπέτεια ακριβώς καθώς θα την εξέθετε σ’ ένα φιλικό κύκλο, παίρνοντας τους φραστικούς του τρόπους στην τύχη, μα και διανθίζονταν την αφήγησή του μ’ ένα σωρό απροσδόκητα και αποκαλύπτοντας από σελίδα σε σελίδα ευρύτερα τη ρωμαλέα χιουμοριστική του διάθεση, τη φιλοσοφημένη του σκέψη, την ευαισθησία του, την παρατηρητικότητά του και τη θαυμαστή του οξύτητα στην εκτίμηση προσώπων, πραγμάτων και καταστάσεων».
Σημαντικό δημιούργημα του Διονυσίου Λαυράγκα, που σφράγισε την εξέλιξη του μελοδράματος στην Ελλάδα, είναι η ίδρυση, το 1898, του «Ελληνικού Μελοδράματος». Με τον μουσικό αυτό θίασο περιόδευσε εντός και εκτός Ελλάδας (Κωνσταντινούπολη, Οδησσό, Σμύρνη, Αίγυπτο, Ρουμανία).
Δεν είναι, όμως, πολύ γνωστό ότι έγραψε τις μουσικές για δύο ταινίες: τη βωβή «Το δαχτυλίδι του Πιερότου» (1918) και την πρώτη ομιλούσα «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» (1932).

Η δεύτερη βασίστηκε στο ομώνυμο έμμετρο ειδύλλιο τού Δημητρίου Κορομηλά, ο οποίος άντλησε την έμπνευσή του από το ποίημα του Γιάννη Ζαλοκώστα, «Μια βοσκοπούλα αγάπησα». Το μελοποίησε ο Διονύσιος Λαυράγκας και το έκανε το πασίγνωστο τραγούδι, που γνωρίζει το πανελλήνιο. Πρωταγωνιστούσε, ανάμεσα σε άλλους, ο Μάνος Κατράκης.

Η αυτοβιογραφία τελειώνει μ’ ένα αίτημα του, που ακούγεται σαν παράπονο:

«Τόσων ετών κόποι, αγώνες, θυσίες δεν είναι δυνατόν να πάνε χαμένοι και, αργά ή γρήγορα, θα λάβει σάρκα και οστά το όνειρο που σαράντα πέντε χρόνια με βαυκάλιζε ανελλιπώς, καθώς και ο διακαής εκείνος πόθος, που κράτησα άσβεστο μέσα στην ψυχή μου».
Οχι, η προσφορά του δεν πήγε χαμένη: η Εθνική Λυρική Σκηνή εγκαινιάζεται με την οπερέτα «Νυχτερίδα» του Γιόχαν Στράους, στις 4 Μαρτίου 1940.* [Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 9 Ιουνίου 2009]

Σχόλιο, Διαβάζοντας το σημείωμα αυτό στην Ελευθεροτυπία ένοιωσα μια θλίψη ''Θερινή'' αναλογιζόμενη το μπάχαλο ,και τις αρπαχτές,που γίνεται κάθε καλοκαίρι σε δήθεν πολιτιστικές εκδηλώσεις, ευτυχώς κάποιοι μέσα στην άγνοια τους [διοργανωτές] εκφράζουν την κυριολεξία του φαινομένου αυτού,όταν τις αποκαλούν και τις διαφημίζουν ως ''Εκπολιτιστικές''

Ευτυχώς προστατεύθηκαν τελικά ο ΧηΔάκις και Μίκης,με την άρνηση τελικά να παραχωρηθεί το ΗΡΩΔΕΙΟ στην Άννα Βίση

Μήπως ο Κάλβος??? εκατόν σαράντα χρόνια απο τον θανατο του

2009-07-10T11:06:00.000-07:00

(Ζάκυνθος, 1792 – Λονδίνο, 3 Νοεμβρίου 1869)
Έλληνας ευρυμαθής λόγιος και εθνικός ποιητής, πατριώτης επαναστάτης, αρχαιολάτρης και νεοκλασικιστής. Η ποίησή του είναι ηθικοπρακτικά πολιτική και στο έπακρο επική, όχι όμως ιδεαλιστική όπως εσφαλμένα αυτή εξελήφθη από τον Κ. Τσάτσο που τον χαρακτήρισε «Ποιητή της Ιδέας» («ο Κάλβος ούτε μεταφυσικός ποιητής είναι, ούτε, πολύ περισσότερο, απορροφημένος στη θέαση της ιδέας, ούτε τα φθαρτά και τα αισθητά καταφρονεί. Η ποίησή του δε βρίσκεται πάνω από τα εγκόσμια, ούτε είναι ασυγκίνητη και απαθής. Απεναντίας είναι τα εγκόσμια αυτά τα οποία την κινούν. Αναλώνεται στον αγώνα της δραματικής πορείας προς τη λύτρωση, στο πάθος της ελευθερίας, τα θεμέλια του οποίου είναι χτισμένα με τα πλέον επίγεια υλικά», έγραψε ο Νάσος Βαγενάς).

Είναι μία ποίηση επικεντρωμένη στις τότε «ιακωβινικές» και «καρμποναρικές» αξίες Ελευθερία και Αρετή (αυτήν που οι Ροβεσπιέρος και Σαιν Ζυστ απέδιδαν με τον όρο «la Vertu», όχι όπως την παρερμήνευσε ο Ελύτης), μια αντι-λυρική ποίηση, όπου μέσα της δένουν αρμονικά μεταξύ τους το μελαγχολικό με το αυστηρό στοιχείο, το ρομαντικό με το επικό, τα παγανιστικά και αρχαιοελληνικά πρόσωπα και σύμβολα με την έντονη επαναστατικότητα και τον υπό διαμόρφωση ακόμα πατριωτισμό της εποχής του.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1792, από τον κρητικής καταγωγής τυχοδιώκτη Κερκυραίο Ιωάννη ή Τζανέτο Κάλβο, πρώην μισθοφόρο ανθυπολοχαγό του ενετικού στρατού, και την αριστοκράτισσα Αδριανή Ρουκάνη. Όταν ήταν 9 ετών, ο πατέρας του εγκατέλειψε την μητέρα του και εγκαταστάθηκε στο Λιβόρνο της Ιταλίας όπου ήδη ζούσαν κάποιοι συγγενείς του, παίρνοντας μαζί του τους δύο του υιούς, τον 9χρονο Ανδρέα και τον μικρότερο αδελφό του Νικόλαο. Παρά το ότι ο πατέρας του κατά κανόνα βρισκόταν μακριά για τις δουλειές του, ο Ανδρέας υπήρξε φιλομαθέστατος και πήρε πολύ καλή μόρφωση, με σπουδές στην αρχαιοελληνική και λατινική λογοτεχνία, ενώ από τα μετεφηβικά του κιόλας χρόνια έγραψε το πρώτο του έργο, τον αντιπολεμικό «Ύμνο στον Ναπολέοντα», που αργότερα όμως θα αποκηρύξει και θα καταστρέψει.
Ο πατέρας Κάλβος πέθανε το 1812 και μετά από λίγους μήνες τα δύο ενήλικα πια αδέλφια κατέφυγαν σε διαφορετικές πόλεις σε αναζήτηση της τύχης τους, ο Ανδρέας στην Φλωρεντία και ο Νικόλαος στην Τεργέστη (όπου ασχολήθηκε επιτυχημένα με το εμπόριο). Στην Φλωρεντία ο Ανδρέας σπούδασε Ελληνική, Λατινική και Ιταλική φιλολογία παραδίδοντας μαθήματα για την εξασφάλιση των προς το ζήν και επίσης γνώρισε το φθινόπωρο του 1813 τον ποιητή Ούγκο Φώσκολο (Ugo Foscolo, 1778 – 1827, γεννημένο επίσης στην Ζάκυνθο, από τον Ανδρέα Φώσκολο και την Διαμαντίνα Σπαθή, ένθερμο ιακωβίνο και αρχαιολάτρη κατά την νεότητά του, την οποία πέρασε στην Βενετία), υπό τον οποίο εργάσθηκε ως γραμματικός και αντιγραφέας. Ο Φώσκολος στάθηκε για τον Ανδρέα επί τρισήμιση χρόνια καλός φίλος, διδάσκαλος, μέντορας και ξεναγός στο ισχυρό εκείνη την εποχή ρεύμα του νεοκλασικισμού, αλλά και στις επαναστατικές ιδέες της εποχής. Eκείνη ακριβώς την εποχή μετά από προτροπή του Φώσκολου, από τις επαναστατικές ιδέες του οποίου είχε επηρεαστεί, ο Κάλβος άρχισε τις πρώτες δικές του ποιητικές προσπάθειες, γράφοντας στα ιταλικά τέσσερις μονολόγους μιας άγνωστης τραγωδίας («Avantida») και τρεις τραγωδίες, τις «Θηραμένης» («Teramene», 1813), «Δαναϊδες» («Le Danaidi», 1814) και «Ιππίας» («Ippia», 1813).
Το 1814, χρονιά κατά την οποία ο Κάλβος έγραψε στα ιταλικά την «Ωδή εις Ιονίους» («Ode agli Ionii»), ο Φώσκολος κατέφυγε στην Ζυρίχη της Ελβετίας λόγω του ότι κινδύνευε να συλληφθεί από τις αυστριακές αρχές για τις δημοκρατικές ιδέες του. Την επόμενη χρονιά, κατά την οποία πέθανε η μητέρα του Αδριανή (30 Ιουνίου 1815), έφθασε εκεί και ο Κάλβος και στα τέλη του 1816 (χρονιά που πληροφορήθηκε καθυστερημένα τον χαμό της μητέρας του από επιστολή της φίλης του Φώσκολου Ματζιόττι, στις 10 Μαϊου 1816) έφυγαν μαζί για το Λονδίνο. Εκεί ο Ανδρέας κέρδιζε τα προς το ζήν παραδίδοντας μαθήματα, ενώ ταυτοχρόνως έκανε μεταφράσεις θρησκευτικών βιβλίων στα ιταλικά και τα ελληνικά και έγραφε ποίηση, στην οποία συνένωνε με εκπληκτικό τρόπο την δημοτική ελληνική γλώσσα με την αρχαϊζουσα.
Ήδη από τον Φεβρουάριο του 1817 είχε τσακωθεί σοβαρά με τον Φώσκολο με αποτέλεσμα η φιλία των δύο ποιητών να σπάσει διαπαντός. Κατά την περίοδο 1818 – 1819 έδωσε μία σειρά διαλέξεων για την σωστή προφορά των αρχαίων Ελληνικών, οι οποίες εντυπωσίασαν το αρχαιόφιλο αγγλικό κοινό, εξέδωσε μία «Νεοελληνική Γραμματική» και μία τετράτομη Μέθοδο εκμάθησης της Ιταλικής γλώσσας και εργαζόταν προς σύνταξη ενός αγγλοελληνικού Λεξικού.

Στις 18 Μαϊου 1819 νυμφεύθηκε την αγγλίδα Μαρία Τερέζα Τόμας, η οποία όμως πέθανε κατά το πρώτο εξάμηνο του 1820 μαζί με την θυγατέρα τους που είχε μόλις γεννήσει.
Στενοχωρημένος βαθύτατα, εγκατέλειψε το καλοκαίρι του 1820 την Αγγλία («με είδε / το πέμπτον του αιώνος / εις ξένα έθνη»), μετά μάλιστα από μία αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας για ερωτικούς λόγους (απόρριψη από την μαθήτριά του Σούζαν Ριντού), και εγκαταστάθηκε προσωρινά στο Παρίσι και έπειτα, τον Σεπτέμβριο του 1820 ξανά στην Φλωρεντία («Χαίρε και συ Αλβιών, χαιρέτωσαν / τα ένδοξα Παρίσια»).
Στην Φλωρεντία εντάχθηκε στην μυστική οργάνωση των «Καρμπονάρων» («Carbonari») και εξαιτίας της δράσης του συνελήφθη και απελάθηκε στην Ελβετία στις 23 ή 25 Απριλίου 1821. Στα τέλη του 1820 ή στις αρχές του 1821 (Δάλλας, 1994, σελ. 77) συνέθεσε την μακρά ωδή «Εις Θάνατον», που είναι γεμάτη από τους συμβολισμούς της «καρμπονερίας»

(«Εγώ τώρα εξαπλώνω / ισχυράν δεξιάν / και την άτιμον σφίγγω / πλεξίδα των τυράννων / δολιοφρόνων / Εγώ τα σκήπτρα στάζοντα / αίματος και δακρύων / καταπατώ• και καίω / της δεισιδαιμονίας / το βαρύ βάκτρον. / Επάνω εις τον βωμόν / της αληθείας, τα σφάγια / τώρα εγώ ρίπτω• μ' άφθονα / τον λίβανον σωρεύω, / μ' άφθονα χέρια. / Ως απ' ένα βουνόν / ο αετός εις άλλο / πετάει, καιγώ τα δύσκολα / κρημνά της αρετής / ούτω επιβαίνω», στροφές λβ - λε).
Στην Γενεύη εντάχθηκε στο κίνημα των φιλελλήνων, εξασφαλίζοντας τα προς το ζην με παραδόσεις μαθημάτων ξένων γλωσσών. Καθώς είχε ήδη ξεσπάσει στην Ελλάδα η εθνική Επανάσταση κατά των Οθωμανών, προπαγάνδισε συστηματικά υπέρ του αγώνα των συμπατριωτών του, με δημοσιεύματα και διαλέξεις.

Το 1823 μυήθηκε προφανώς στην μυστική ιακωβινική - καρμποναρική οργάνωση «Γαλάτες Αναμορφωτές» («Reformateurs Gaulois») του Φίλιππου Μπουοναρόττι (Filippo Giuseppe Maria Ludovico Buonarrotti ή Buonarroti, 1761 - 1837), της οποίας τα μέλη ορκίζονταν «μίσος για τους τυράννους και αιώνιο πόλεμο κατά της Ιεράς Συμμαχίας» και το 1824 εξέδωσε από την Γενεύη τις πρώτες 10 «Ωδές» του (υπό τον γενικό τίτλο «Η Λύρα»).
Έπειτα από 2 χρόνια, το 1826, συμπλήρωσε τις «Ωδές» του με επιπλέον 10 (υπό τον γενικό τίτλο «Λυρικά», συλλογή που την αφιέρωνε στον στρατηγό Λαφαγιέτ), τις οποίες εξέδωσε αυτή την φορά από το Παρίσι όπου είχε εγκατασταθεί από τις αρχές του 1825 συνεχίζοντας πάντα την φιλεπαναστατική πατριωτική δράση του, μετά την διάλυση από τις αρχές της Ελβετίας των οργανώσεων των Καρμπονάρων.

Στην τέταρτη ωδή του «Εις Σάμον» καταθέτει συγκλονιστικές στροφές προς τιμή, όχι μόνον των «Καρμανιόλων», δηλαδή των Σαμίων οπαδών της δημοκρατικής παράταξης (που από το 1807 προετοίμαζαν την Επανάσταση κατά των Οθωμανών, των προεστών και της Εκκλησίας), αλλά όλων των αγωνιστών, όλων των τόπων και όλων των εποχών:

«Όσοι το χάλκεον χέρι / βαρύ του φόβου αισθάνονται / ζυγόν δουλείας, ας έχωσι• / θέλει αρετήν και τόλμην / η ελευθερία». Πολύ σωστά λοιπόν έχει παρατηρηθεί προσφάτως ότι οι ωδές του αποτελούν «το ποιητικό αντίστοιχο της Ελληνικής Νομαρχίας και ένα από τα σημαντικότερα κείμενα του ελληνικού Διαφωτισμού».
Στις 16 Ιουνίου 1826 αναχώρησε από το Παρίσι και στο τέλος του μήνα έφθασε στο Ναύπλιο, αποφασισμένος να συμμετάσχει στην προσπάθεια για μία ελεύθερη Ελλάδα («Τρέξατε, αδέλφια, τρέξατε… / σύμμετρα ας αποθάνωμεν / δια την πατρίδα»), απογοητεύθηκε όμως πολύ σύντομα όταν είδε την τρομακτική διχόνοια των ρωμιών και την αγροικία τους που τους καθιστούσε ανίκανους να εκτιμήσουν το ποιητικό έργο του («ως ξένου που πλησιάζει τα ελληνικά και ως Έλληνα που ασπάζεται τα ξένα»). Ταυτόχρονα αηδιασμένος και εξοργισμένος, κατέφυγε από τον Αύγουστο του 1826 στην Κέρκυρα, όπου αρχικά εργάσθηκε ως οικοδιδάσκαλος και εν συνεχεία, δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία για δύο περίπου έτη, ως έκτακτος καθηγητής Φιλοσοφίας, στην υπό την διεύθυνση του Α. Μουστοξύδη «Ιόνιο Ακαδημία». Μετά από λίγο όμως παραιτήθηκε από την θέση, για να ασχοληθεί ξανά με ιδιαίτερα μαθήματα (αν και τελικά επέστρεψε στην καθηγητική του θέση το 1836), μεταφράζοντας παράλληλα αρκετά ξενόγλωσσα βιβλία.
Άρχισε να αρθρογραφεί σε διάφορες επτανησιακές εφημερίδες (όπως λ.χ. στην «Επίσημον Εφημερίδα» της «Ιονίου Πολιτείας», στην ριζοσπαστική εφημερίδα του Πέτρου Βράϊλα «Πατρίς», κ. α.) και το 1841 ανέλαβε την διεύθυνση του Κερκυραϊκού Γυμνασίου, όμως ο ευαίσθητος και συνάμα αυστηρός, άρα εύκολα δύστροπος χαρακτήρας του τον ώθησε να παραιτηθεί κι από εκεί πριν τελειώσει η χρονιά, για να περάσει μία περίπου δεκαετία διακριτικής απομόνωσης. Στα τέλη του 1852 έφυγε για το Λονδίνο, νυμφεύθηκε στις αρχές του 1853 σε ηλικια 61 ετών την 40χρονη δασκάλα Σαρλότ Ουώνταμς (Charlotte Wadams) και μαζί εγκαταστάθηκαν στο Λόουθ (Louth) του Λίνκολνσαϊρ, όπου η Σαρλότ ίδρυσε παρθεναγωγείο, στο οποίο ο Κάλβος δίδαξε ξένες γλώσσες και μαθηματικά μέχρι τον θάνατό του στο Λονδίνο, στις 3 Νοεμβρίου 1869, μετά από τον θάνατο της συζύγου του.
Όπως συνέβη και με πολλούς ανεπιθύμητους ήρωες του 1821, όπως λ.χ. με τον μη χριστιανό Οδυσσέα Ανδρούτσο, για την «επίσημη» αναγνώριση του οποίου χρειάστηκε να περάσουν μερικές δεκαετίες, έτσι και η ποίηση του Κάλβου για πολλές δεκαετίες δεν έτυχε ούτε καν της στοχειώδους αποδοχής από τους ρωμιούς διανοούμενους («καταδικάστηκε σε λειτουργική αναστολή και απομόνωση… γιατί η ποιητική αρνησικυρία του προκαλούσε την παγιωμένη αισθητική», γράφει ο Δάλλας), οι οποίοι ούτε λίγο ούτε πολύ την θεωρούσαν «ξένη» και αρνιόντουσαν να την εντάξουν στον χώρο της νεοελληνικής ποίησης: «ο Θεός του Κάλβου δεν είναι ο Θεός των χριστιανών, αλλά ένα πνεύμα συγγενικό με το Υπέρτατο Ον των Διαφωτιστών, που ταυτίζεται με τη Φύση και που - στον Κάλβο - συμβολίζεται με τον Ήλιο», γράφει ο Βαγενάς, και ορθώς, ποτέ του ο ποιητής δεν χρησιμοποίησε τις λέξεις «Χριστός», «Αγία Τριάδα», «Άγιο Πνεύμα». Η αναφορά του στον «Σταυρόν» στην 6η Ωδή των Λυρικών, «εις Σάμον», χρημοποιείται σαφώς σχετλιαστικά για την ματαιότητα να αναζητούν οι Έλληνες βοήθεια από την χριστιανική Ευρώπη στον αγώνα τους κατά των μωαμεθανών Οθωμανών:

χέρ

ι«Παρά προστάτας 'νάχωμεν / Με ποτέ δεν εθάμβωσαν / πλούτη ή μεγάλα ονόματα / με ποτέ δεν εθάμβωσαν / σκήπτρων ακτίνες. / Ημείς δια τον σταυρόν / ανδρείως υπερμαχόμεθα / και σεις εβοηθήσατε / κρυφά τους πολεμούντας / σταυρόν και αλήθειαν. / Δια 'να θεμελιώσητε / την τυραννίαν, τιμάτε / τον σταυρόν εις τας πόλεις σας, / και αυτόν επολεμήσατε / εις την Ελλάδα. / Και τώρα εις προστασίαν μας / ταα σας απλώνετε! / τραβήξετέ τα οπίσω• / βλέπει ο θεός και αστράπτει / δια τους πανούργους».
Το ξένο προς τον βυζαντινισμό και την Ορθοδοξία έργο του, που παρέμενε σκόπιμα αγνοημένο ακόμα και μετά την προσπάθεια ανάδειξής του από τον Δημήτριο Βικέλα (1835 – 1908), έτυχε τελικά μιας κάποιας στοιχειώδους αναγνώρισης στην Ελλάδα μόνον μετα το 1889, όταν ο Κωστής Παλαμάς πρόβαλε για πρώτη φορά τον Κάλβο σε μια διάλεξή του στην αίθουσα «Παρνασσός».

Στην πραγματικότητα η κριτική ανακαλύπτει τον Κάλβο την δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας, όταν έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες που επιτρέπουν την ανακάλυψη της ανακάλυψης του Παλαμά. Το ίδιο προσεκτικά θα πρέπει να μελετήσουμε και τη δεύτερη ανακάλυψη του Κάλβου από τους συγγραφείς της γενιάς του '30». Στην διάλεξή του ο Παλαμάς, οπαδός της δημοτικής την οποία θεωρούσε μοναδική και υποχρεωτική γλώσσα της ποίησης, είχε μάλιστα αναφέρει: «Αλλ’ ο ποιητής του οποίου το εγκώμιον θέλω ήδη να πλέξω ενώπιον υμών, δικαίως δύναται τις να παρατηρήσει ότι δεν έγραψεν εις την γλώσσαν του λαού, την οποίαν δια τόσο ζωηρών χρωμάτων εξαίρω»
Εν πάση περιπτώσει, η πραγματική (επική, «καρμποναρική») φύση της ποίησης του Ανδρέα Κάλβου, την οποία ωστόσο είχε επισημάνει ο Παλαμάς («Αλλά προ του Θεού των χριστιανών ο Κάλβος δεν κατανύσσεται τόσον όσον προ των μακάρων της Ελληνικής πολυθεϊας, τα κάλη του παραδείσου δεν θαμβούσιν αυτόν όσο τα ύψη του Ολύμπου.

Η ποίησις του Κάλβου εξυμνεί την επανάστασιν, εκπροσωπούσα την Ελληνικήν παράδοσιν. Ιδεώδες αυτής είναι αι Αθήναι, όχι το Βυζάντιον»), δεν έγινε ποτέ κατανοητή από τους βυζαντινίζοντες Νεοέλληνες (όπως ορθώς παρατήρησε κάποιος προσφάτως, ο Κάλβος «μνημονεύεται κάθε φορά που επίδοξοι αγωνιστές, που δεν έχουν κάτι άλλο να γράψουν, διασύρουν προφορικά ή γραπτά τους στίχους του ‘‘θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία’’»)
Σ Η Μ Ε Ρ Α

Τα κάλβεια προαπαιτούμενα της Αρετής και της τόλμης εχουν παραγκονισθεί,η

μάλλον μεταλλαχθεί. Η Τόλμη κατευθύνεται σε συνδιασμούς κερδωους

με στόχους οχι ακριβώς ή αποκλειστικώς Δημοσίου Συμφέροντος.

Οσο για την Αρετή, ταυτίζεται με την ευθύνη διεκδίκησης η διατήρησης της εξουσίας και διαχήρισης αυτής προς ιδιον οφελος .

Η Πολιτική ζωή στον τόπο τούτο, τα τελευταία εικοση χρόνια δεν συνάδει με το ζητούμενο του Κάλβου.Ιδίως το καθεστώς της οικογενιακής Φεουδαρχίας και της Κομματικής Νομενκλατούρας.

Στην οικογενειακή Φεουδαρχία πρεπει ν'αποδώσουμε ευσημα σεμνότητας,καθώς οι Ελληνες Πολιτικοί,μεχρι στιγμής,εχουν αποφύγει να προσθέσουν Αριθμητικές ενδείξεις στα επίθετα τους.Κατα το σύστημα των Αψβούργων και των Βουρβόνων.

Η Νομενκλατούρα απο την πλευρά της ,αποκλείει απο το χρίσμα ακόμη και σε διακεκριμένες προσωπικότητες, εφ΄οσον δεν φοίτησαν εξ απαλώ ονύχων στον κομματικό σωλήνα.

Μήπως ομως ειναι καιρός και μεις τα αφανή μέλη του Εκλογικού σώματος να πάψουμε να επιβραβεύουμε με την ψήφο μας,Αχριστους,Ανίκανους ,Ατολμους,Καιροσκόπους με μοναδικό κριτίριο το ελαχιστο προσωπικό μας συμφέρον??

Μήπως ηρθε η ωρα της αναγνώρισης των δικών μας Ευθυνών[με την αρχαία εννοια της λέξης].Μήπως ηρθε η ωρα να θυμηθούμε τον Κάλβο.

Κάποτε δεν τον γνωρίζαμε καθώς ηταν εξοβελισμένος απο την εκπαίδευση,σήμερα οι νεοι δεν τον γνωρίζουν ,καθώς ολα ειναι εξειδίκευση

Ληδα Πρωτοψάλτη

2009-07-07T02:55:00.000-07:00

Η κυρά -Εκάβη του ' Τρίτου Στεφανιού' παει στην Επόδαυρο

'Δεν βλέπεις πως ορίζουν οι θεοί τα πράγματα??Πως τους τιποτένιους ανυψώνουν και τους αξιους ' εξολοθρεύουν', λέει ο Ευριπίδης στις 'Τρωάδες'.

Η Σπουδαία αυτή καλιτέχνης , που ανάλωσε πενήντα-50- χρόνια στο θέατρο,με αξιακό κώδικα οπως η ιδια δηλώνει τον σεβασμό του θεατή στο πρόσωπο της

'Οταν παίζω θελω οι ανθρωποι να με σέβονται,για την ζωή ειναι......αλλο καπέλο.Αλλα στη σκηνή θελω να με σεβονται'.....................................................

''Η μεγάλη τέχνη ειναι μια.Αυτή που σε συναδελφώνει με τους ανθρώπους.Ειδα κάποτε στον κινηματογραφο τον -θείο Βάνια- στην Ρωσική κινηματογραφική εκδοχή με τον Ινοκέντι Σμοκτουνόφσκι. Οταν βγήκα,ενιωθα να αγαπώ τους ανθρώπους στον δρόμο.Να θέλω να τους σταματήσω,να μιλήσουμε.Να τους πω-τι κάνεις-,να τους αγγίξω''

........................................................................................

''Ελεγεια για τους ηττημένους'' χαρακτηρίζει τις -Τρωάδες- του Ευριπίδη.

..................................................................................

''Υπάρχει η Εκάβη-λεει -.Τη βρήκα σε μια φωτογραφία με μια Ιρακινή γυναίκα..Ενα πρόσωπο 'θρύψαλα' κάτω απο το μαντίλι της.Θρηνεί γι'αυτό που συμβαίνει σήμερα.....Αυτήν ερμηνεύω''λέει η Ληδα Πρωτοψάλτη που για ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ θα παίξει στην ΕΠΙΔΑΥΡΟ μετα 50 χρόνια Θέτρο.

Δεν με κάλεσε κανείς τόσα χρόνια.Ουτε το ΕΘΝΙΚΟ ,ουτε αλλο θέατρο.

''Οχι ,δεν ειμαι θυμωμένη.Φαίνεται τώρα η ηρθε η ωρα η δική μου''

Λίγο πριν πεθάνω.

Εξ αλλου δεν ημουν ποτέ σίγουρη.''Μ'αυτήν την σιγουριά της αναίδειας......Αυτή την σιγουριά που ηρθε απ' την αλογιστη χρήση των Χρημάτων αλλά κι απ'την τηλεόραση.Απ την αλόγιστη δημοσιότητα''

......................................................................................

Τι ειναι οι Τρωάδες.?Θύματα του πολέμου ,των καταλυμένων συνειδήσεων. Κι ο

Ευριπίδης τολμά να το κάνει εργο ''να το πεταξει στα μούτρα'' των Ελλήνων ,των ''νικητών'. Ας τολμήσει να το κάνει αυτό ενας σύγχρονος Συγγραφέας. Να τα βάλει με τους δικούς του.Τους Ελληνες τις σύγχρονες ομάδες ''νικητών''.

.......................................................................................

Υ.Γ η ανάρτηση αυτή ειναι ενα σταχυολογημα απο την συνεντευξη που παραχώρησε η μεγάλη ΚΥΡΙΑ στην Βίκη Χαρισοπούλου,στα ΝΕΑ.

Οι συσχετισμοί δικοι σας.........